Giltzadura eta Muskulu Sistemak: Egitura, Funtzioa eta Patologiak

Giltzadura Sistema

Giltzadura Mailak

• Sinartrosiak: Ez dute mugimendurik baimentzen. Adibidez, garezurreko suturak.
• Anfiartrosiak: Mugimendu laburrak baimentzen dituzte. Adibidez, ornoen artekoak.
• Diartrosiak: Mugimendu zabalak transmititzen dituzte. Adibidez, ukondoa, belauna.

Diartrosi Eredu Baten Egitura

1. Hezur 1
2. Periostioa
3. Odol hodia
4. Kartilago artikularra
5. Barrunbe artikularra
6. Kapsula artikularra
7. Kartilago artikularra
8. Mintz sinobiala
9. Hezur 2
10. Likido sinobiala

Belaunaren Egitura Aurretik Ikusita

1. Barneko atzeko lotailu gurutzatua
2. Barneko aurreko lotailu gurutzatua
3. Meniskoa: Laterala (peronea), Mediala (tibia)
4. Tibia
5. Peronea
6. Femurra

Giltzaduren Patologiak

• Artrosia: Giltzaduren endekapen kronikoa (mina, mugikortasuna galtzen da). Lanbide eta kiroletan asko errepikatzen diren mugimenduek eraginda.
• Artritisa: Gaixotasun akutua da, giltzaduraren hantura (inflamazioa). Traumek edo infekzioek eraginda.
• Artritis Erreumatoidea (Hezueria, Gota): Azido urikoaren maila altuegia du. Dieta guztiz desegokia. Mugikortasuna galdu egiten da eta mina eragiten du.
• Bihurdurak eta Lokadurak: Bihurdura, lokadurak, azpilokadurak.

Muskulu Sistema

Muskuluen Funtzioak

• Mugimenduaren elementu aktiboak: Uzkurtzean hezurrak tiratu egiten dira, gorputza mugituz.
• Tonu Muskularra eustea: Atalen kokapena eusten laguntzen dute. Muskulua beti apur bat uzkurtuta dago, mugitzeko prest. Tonu muskularra ez badago, pertsona erori egiten da.
• Beroa sortzea: Muskuluak uzkurtzean sortzen dugu beroa, lana burutzean.

Mugimenduan Parte Hartzen Duten Muskuluak

• Mugimenduaren muskulu nagusia (Agonista): Lan gehiena egiten duena da. Adibidez, besoaren agonista bizeps brakiala da.
• Agonistari laguntzen diona (Sinergista): Kasu honetan, brakiala da.
• Agonistaren kontrako mugimendua burutzen duena (Antagonista): Trizeps brakiala.

Muskuluen Sailkapena

Mugimenduaren arabera:

Flexoreak, Luzatzaileak, Abduktoreak, Aduktoreak, Errotadoreak, Supinadoreak, Pronatzaileak...

Zonaldearen arabera:

Abdominalak, Lunbarrak, Dortsalak, Bularraldekoak...

Formaren arabera:

Trapezioa, Deltoidesa, Borobilak, Fusiformeak.

• Buru 1 / 2 buru (Bizeps) / 3 buru (Trizeps) / 4 buru (Kuadrizeps)

Muskuluen Uzkurdura Motak

• Espasmoak: Estimulu baten aurrean bat-bateko uzkurdura bortitza.
• Tetanikoak: Bat-bateko uzkurdura bortitzak (30 espasmo segunduko baino gehiago badira).
• Uzkurdura Isotonikoa: Mugimendua sortzen da, muskuluaren luzera laburtzen da.
• Uzkurdura Isometrikoa: Muskuluaren luzera berdin mantentzen da, baina tentsioa aldatzen zaio. Ez du mugimendurik sortzen.

Muskuluaren Patologiak

• Atrofia Muskularra: Masa muskularra galtzen da, ez erabiltzeagatik (oheraturik egoteagatik adibidez), edo goseagatik ere bai.
• Karranpak (Kalanbreak): Uzkurdura mingarriak, nekeagatik edo kaltzio faltagatik.
• Distrofia Muskularra: Gaixotasun talde bat da (atrofia honen barruan sartzen da). Masa muskularraren endekapen progresiboa. Gaixotasun genetikoak dira, masa muskularra osatzeko proteina gure gorputzak ez du ekoizten.
• Fibromialgia: Giharreko zuntzen mina (min muskularra).

Giza Muskulatura Aurretik Ikusita

1. Esternokleidomastoideoa
2. Trapezioa
3. Bularraldeko nagusia
4. Abdominal zuzena
5. Saihetsetako abdominalak
6. Psoas-iliakoa
7. Kuadrizeps taldea
8. Tibia
9. Peronealak
10. Soleoa
11. Gastroknemioa
12. Sartorius
13. Brakiala
14. Bizeps brakiala
15. Deltoidesa
16. Fazialak edo aurpegikoak

Giza Muskulatura Atzetik Ikusita

1. Trapezioa
2. Zeharkako abdominala
3. Gluteo nagusia
4. Aduktore nagusia
5. Soleoa
6. Peronealak
7. Gastroknemioa
8. Iskiotibialak edo iskiotibialen taldea
9. Dortsalak
10. Trizeps brakiala
11. Deltoidesa
12. Esternokleidomastoideoa