Gerra zibila Euskal Herrian

Enviado por Chuletator online y clasificado en Historia

Escrito el en vasco con un tamaño de 5,19 KB

 


Gerra zibila EH 1936-37

Arrazoia


: Fronte Popularrak hauteskundeak irabazi,1936ko otsaila.Gipuzkoa eta Bizkaian: EAJ eta ezkertiarrakAraba eta Nafarroak: tradicionalista eta karlistak.

Neurriak

: 1. Falangea debekatu 2. Militar arriskutsuak banatu: Franco Kanarietara, Mola Nafarroara...

Egoera

Europan Hitler, Musolini agintean.

Altxamendu nazionala:

Uztailak 17 Melillan, 18an penintsulan. Molak prestatu. Franco Kanariar irletatik Afrikara,handik Andaluziara. Altxamenduak ez du arrakastarik denean. Espainia bi bandotan banatu, gerra piztu.

Bandoen egoera:

1.Nazionalak: 11 miloi pertsona, Nekazal eremuak, Tradizionalistak,falangea ..... Italia eta Alemaniaren laguntza. 2. Errepublikarrak: 14 miloi, Hiriak eta industrialguneak, osatu Errepublikar, sozialista, ezkerreko nazionalistak.

GERRATE ZIBILA EH 1936-1937(bilbo hartu zuten arte


)


Gipuzkoa: 1936 abuztua- iraila:

Nafarroan Molak garaipena lortu, Araban altxamenduak arrakasta, Nafarroa eta Araba nazionalekin, Erriberan sozialista asko fusilatu, Nafarrek eta arabarrek Beorlegiren zuzendaritzapean Gipuzkoa erasotu, Gipuzkoa Molaren esku, Irailean Irungo muga itxi, Donostia aste betean eskuratu. Gipuzkoako defentsa batzarra: EAJ-k, Fronte popularrak eta CNT-k osatu. Anarkisten eta nazionalisten eztabaidak + matxinatuen erasoak, fronte gipuzkoarra desegin.

Euskal estatutua onartzea:

Gipuzkoa erortzearekin, EAJ Errepublikaren gobernuan sartu, estatutua onartu. 1936ko urrian EAJ-ak lehen euskal gobernua, lehendakari Jose antonio agirre. Bizkaian bakarrik eragina, Gipuzkoa eta Araba nazionalen esku. Autogobernua, txanpon propioa, ertzaintza, euskal armada, nazioarteko politika eta herri auzitegia sortu.

Bizkaian gerraren 2.Aldia

Botere politikoa aldatu Defentsa batzarretik eusko jaurlaritzara. Agirrek kontseilaritzak bere kargu hartu. Legutiano erasotzeko agindua eman, lortuz gero gasteiz hartzeko bidea ireki. Erasoak porrot egin, euskal armadaren gabezia agerian, matxinatuen tropen nagusitasuna ikusi.

Bilboren gainbehera:

Azken aldia 3.A 1937ko apiriletik ekainera. Bizkaira mugatu. Legutianon galdu ostean, Jaurlaritzak Bizkaiko lurrak defenditzeko ahaleginak egin, EH-aren autonomia jokoan. Hiriburua defendatzeko burdinazko gerrikoa. Armada frankistak aire eta artilleria erasoak burutu( Durango, Otxandio eta Gernika), italiarren eta alemanen laguntzaz. Burdinazko gerrikoa erasotzeko Alejandro Goikoetxearen laguntza nazionalek, gune ahulak ezagutu. Nazionalak Bilbora sartu. Euskal armadaren zati handia( nazionalistak) Santoñan errenditu Italiarren aurrean. EH nazionalen esku geratzean, nazionalistak eta sozialistak jaurlaritzako gobernuaz erbestera ihes egin.






Entradas relacionadas: