Formación de palabras: imitación, derivación, composición, parasíntese e acurtamento

Resumen

O texto explica os principais procedementos de formación de palabras en español: a imitación, a derivación (prefixos e sufixos), a composición (compostos ortográficos e sintagmáticos), a parasíntese e o acurtamento (abreviaturas e siglas). Inclúe exemplos de cada tipo e a clasificación dos sufixos apreciativos e derivativos.

Puntos clave

A imitación forma palabras a partir do son que emite un animal ou obxecto (cuco).
A derivación consiste en engadir un morfema derivativo (prefixo ou sufixo) a un lexema.
Os prefixos alteran o significado do lexema pero non a súa categoría gramatical.
Os sufixos apreciativos (aumentativos, diminutivos, despectivos) engaden matices expresivos sen cambiar o significado.
Os sufixos derivativos transforman o significado e poden cambiar a categoría gramatical.
A composición une dous ou máis lexemas: pode ser ortográfica (un só vocábulo) ou sintagmática (dixunción, sinapsia, contraposición).
O acurtamento elimina parte da palabra e inclúe abreviaturas simples, compostas e siglas.

Ponte a prueba

Formación de palabras:Imitació n:o significado reproduce o ruído que se designa ou ben fai referencia o animal ou obxeto que o emite(cuco). Derivación:consiste na adición dun morfema derivativo(prefixo¹sufixo²) a un lexema(recilaxe,vertedoiro).Prefixo¹:son morfemas derivados que se colocan diante do lexema alterando o seu significado,pero non a súa categoría gramatical.Sufixo²:morfemas que se colocan detrás do lexema e poden modificar o seu significado e a súa categoría gramatical. •Sufixos alterativos ou apreciativos: non modifican o significado do lexema,senon que engaden matices expresivos ou afectivos.Son:
-Aumentativos:indican fealdade(cabezón)dimensión ampla(librazo) grandiosidade(festón).-Diminutivos:indican pequenez(buratiño) e afectividade(filliño).-Despectivos:indican desprezo(avogaducho).
•Sufixos derivativos:transforman o significado do lexema e poden modifciar a categoría gramatical da palabra(-ado/a,-axe,-deiro,-ume)

Composición:consiste na unión de dous ou máis lexemas que se usan de forma illada na lingua(beiramar).Clases:•Compostos ortográficos: formados pola fusión de dous lexemas nunha soa palabra.•Compostos sintagmáticos:formados por dous ou máis elementos que posuíndo un único significado,non se fusionan nunha soa palabra.-Dixunción:dous elementos sen soldar graficamente(porco bravo).-Sinapsia:dúas unidades léxicas cun elemento de relación no medio(estrela de mar).
-Contraposición:dúas unidades léxicas unidas por un guión(ástur-leones).Parasíntese:dáse o mesmo tempo derivación con prefixo e sufixo,baixo detreminadas condición(aterra,asilvestrado),ou con composición e derivación(misacantano,paracaidista).Acurtamento: eliminación dunha parte da palabra.•Abreviatura:-Simple:un ou dúas letras(r. rúa).-Composta:resulta da reducción de fórmulas estereotipadas(d.e.p. descanse en paz).-Complexa:son as siglas, formadas por unha ou varias letras inicias(CD,sida,ovni,Renfe).

Preguntas frecuentes

Que é a parasíntese?

É un procedemento que combina derivación con prefixo e sufixo ao mesmo tempo (aterra, asilvestrado), ou composición e derivación (misacantano, paracaidista).

Cal é a diferenza entre un prefixo e un sufixo derivativo?

O prefixo colócase diante do lexema e altera o seu significado sen cambiar a categoría gramatical. O sufixo derivativo colócase detrás do lexema e pode transformar tanto o significado como a categoría gramatical.

Que son os compostos sintagmáticos?

Son formados por dous ou máis elementos que teñen un único significado pero non se funden nunha soa palabra. Divídense en dixunción (porco bravo), sinapsia (estrela de mar) e contraposición (ástur-leones).