Fundamentos do Estado e a Organización Política Mundial: Territorio, Democracia e Institucións

O Estado e o Territorio

Definición de Territorio e Fronteiras

O Territorio é a superficie con fronteiras claras e recoñecidas internacionalmente. Estas limítanse con criterios:

• Naturais
• Humanos
• Artificiais

As fronteiras inclúen:

• Augas (ata 370 km)
• Espazo aéreo
• Solo e subsolo
• Embaixadas e consulados
• Barcos e avións militares

Composición e Funcións do Estado

O Estado está formado por:

1. Poboación: Que se rexe por un goberno e leis.
2. Os Cidadáns: Teñen dereitos que o Estado debe respectar, pero tamén teñen as súas obrigas.

As Funcións do Estado son:

• Manter a orde pública.
• Defender o territorio.
• Establecer relacións internacionais.
• Elaborar leis.
• Proporcionar servizos.
• Regular a economía.

O Estado de Benestar e o Debate Ideolóxico

O Estado de Benestar implica que o goberno intervén na sociedade para que os cidadáns teñan un nivel de vida digno. Co diñeiro dos impostos, o Estado ofrece:

• Servizo de saúde e educación (gratuitos).
• Subsidios por desemprego.
• Pensíóns, etc.

Debate Ideolóxico sobre a Intervención Estatal

Este modelo xera un debate entre dúas ideoloxías principais:

Ideoloxía Liberal

• Defende que os estados deben intervir o menos posible na economía e na sociedade.
• Canto menos interveñen, máis crecen a economía e os empregos.
• Consideran que a xestión pública é pouco eficaz.

Ideoloxía Social

• Defende que o Estado debe intervir para corrixir os problemas sociais e económicos.
• Defenden a xestión pública como ferramenta para garantir a igualdade.

Tipos de Réximes Políticos

Clasificación do Estado

Os tipos de Estado clasifícanse segundo diferentes criterios:

• Segundo quen teña o poder político: Democracia (Exemplo: España) ou Ditadura.
• Segundo a relixión: Laica (Exemplo: España), Confesional ou Teocracia.
• Segundo quen sexa o xefe do Estado: Monarquía (Exemplo: España) ou República.
• Segundo a organización territorial: Centralizado (Exemplo: España) ou Descentralizado.

Democracia

Democracia significa "goberno do pobo". As decisións dos gobernantes son aceptadas polos cidadáns. Ten tres características principais:

1. Participación en Eleccións:
   • Pode presentarse calquera persoa.
   • Os maiores de idade votan.
   • Os candidatos expoñen o seu programa.
   • As eleccións celébranse periodicamente e débese garantir a transparencia dos resultados.
2. Separación de Poderes.
3. Estado de Dereito: Existe unha lei máxima, a Constitución.

Ditadura

Unha persoa ou grupo ten todos os poderes do Estado. En ocasións, obteñen o poder a través dun Golpe de Estado. Nalgúns países existen as Falsas Democracias (ditaduras encubertas).

<--- ata aquí --->

Clasificacións Adicionais

Segundo a Relixión

• Laica: Separación entre a Igrexa e o Estado.
• Confesional: Existe unha relixión oficial.
• Teocracia: A relixión oficial é a que manda, e os libros sagrados son a lei.

Segundo o Xefe de Estado

• Monarquía: O xefe do Estado é un rei.
• República: O xefe é un presidente, elixido polos cidadáns.

Segundo a Organización Territorial do Estado

Os Estados organízanse en unidades menores que reciben diferentes nomes en cada país. Existen dous tipos de institucións:

• Estatais: Toman decisións que afectan a todo o territorio.
• Rexionais e Locais: Toman decisións que afectan só ao seu ámbito territorial.

Distínguense dous modelos:

• Estados Centralizados: Non teñen autonomía de goberno.
• Estados Descentralizados: Posúen institucións propias, aínda que o Estado central é o poder máximo.

Organización Internacional e Tratados

A Organización das Nacións Unidas (ONU)

A ONU (Organización das Nacións Unidas) foi fundada en 1945 despois da Segunda Guerra Mundial. 192 países forman parte desta organización. A ONU ten tres obxectivos principais:

• Defensa dos dereitos humanos.
• Manter a paz.
• Cooperación internacional.

Dentro da cooperación internacional pódense citar organismos como a FAO, a UNESCO, a OMS, a OIT e o Banco Mundial.

Tratados, Pactos e Convenios

Un tratado/pacto/convenio é un documento no que o Estado se compromete a realizar accións dunha determinada maneira.

Liña do Tempo da Unión Europea

A evolución da Unión Europea (UE) marcou fitos históricos:

1. 9 de maio de 1950: Declaración Schuman.
2. 1951: Creación da CECA (Comunidade Europea do Carbón e do Aceiro).
3. 1957: Sinatura dos Tratados de Roma (Creación da CEE).
4. 1986: Ampliación a 12 países.
5. 1993: Sinatura do Tratado de Maastricht (Creación da UE).
6. 2002: Introdución do Euro.
7. 2004: Constitución Española (Nota do documento orixinal).
8. 2009: Sinatura do Tratado de Lisboa.