Figuras Clave del Rexurdimento: Rosalía de Castro, Curros Enríquez y Pondal

Rosalía de Castro

A poesía de Rosalía de Castro é, fundamentalmente, costumista. Cantares Gallegos (1863) é o poemario co cal inaugura o Rexurdimento Pleno. Está formado por un prólogo, no cal a autora expresa os motivos que a levaron a escribir ese libro en galego, e 36 poemas.

Ten unha estrutura circular: no primeiro poema aparece unha nena expresando o seu desexo de cantar e, no último, volve a aparecer declarando que puxo todo da súa parte malia os defectos. Trátase dunha poesía sinxela, popular e intimista.

Temas e obxectivos principais

• A exaltación do país e dos costumes galegos.
• A dignificación do galego, demostrando que é unha lingua tan digna como as outras.
• Protesta polo trato do resto de España aos galegos.
• Denuncia da situación do pobo.

En conclusión, é unha poesía fácil de ler, máis vendible e menos comprometida; en si, unha poesía máis «politicamente correcta». Por outro lado, atopamos Follas Novas (1880), unha poesía máis metafísica e intimista onde Rosalía fala do papel da muller, o suicidio, o feminismo, o amor, a morte, a dor existencial e a angustia. É unha poesía máis incómoda e difícil de ler.

Curros Enríquez

A poesía de Curros Enríquez é fundamentalmente social ou cívica, é dicir, unha poesía de denuncia. Para el, a poesía é unha arma ao servizo do pobo que serve para denunciar e combater as inxustizas sociais que sofre Galicia nese momento. É unha poesía que ten unha función, non é meramente estética.

O seu ideal é o progreso, porque para el o progreso (técnico, cultural, agrario...) é cultura, e a cultura fainos libres. Falamos dunha época de grande atraso en Galicia: sen tren, sen estradas, sen industria, só curas e supersticións. Para el, o progreso técnico, como o tren, significa riqueza e avances para Galicia.

Foi un poeta cuxa vida e obra están marcadas pola loita e polo compromiso, sempre a favor do progreso, da liberdade, da república e do galeguismo.

Obras destacadas

• O maio
• Aos mozos
• A fouce do avó
• Aires da miña terra
• O Divino Sainete

Estilo

• Antítese: O día e a noite, pero domina o hipérbaton.
• Sinxeleza expresiva: Domina a mensaxe.
• Gran versificador: Aínda que non innova.
• Divinización dos elementos comúns: Comparación do divino co común.

Eduardo Pondal

A finalidade da súa obra é recrear unha Idade de Ouro para Galicia a partir do mito celta. É unha poesía de clara intención patriótica.