Evolución y Transformación del Sector Agrario en Galicia: Siglos XIX y XX

Permanencias e cambios na agricultura galega nos séculos XIX e XX

A agricultura galega do século XIX e principios do XX caracterizouse por un réxime de policultivo orientado á autosubsistencia. O labrego galego dependía fundamentalmente do traballo e de sistemas de cultivo tradicionais, onde o minifundio e a complexidade dos dereitos de propiedade histórica limitaban a capitalización. O verdadeiro punto de inflexión estrutural produciuse a mediados do século XX, impulsado polo desarrollismo e o crecemento da demanda urbana en España.

Do policultivo á especialización gandeira

Abandonáronse progresivamente os cultivos de subsistencia para transformar a terra en prados e cultivos forraxeiros. O campo galego especializouse masivamente na produción de leite e carne de vacún; en 1975, a gandería xa representaba o 67% do produto total agrícola.

A revolución do tractor: A mecanización

O agro pasou de depender da forza humana e animal a integrarse no factor capital. O crecemento do parque de tractores ilustra este cambio:

• 1961: Apenas había 407 tractores en toda Galicia.
• 1976: A cifra alcanzaba os 30.000 tractores.

Debido ao minifundio, estes tractores tiñan unha potencia media que duplicaba a media española (maquinaria pequena pero moi potente).

Dependencia de inputs industriais

A alimentación do gando deixou de depender exclusivamente dos pastos locais, introducindo de forma masiva os pensos compostos industriais.

A "tesoiras de prezos"

A pesares da modernización técnica e dos esforzos estatais por impulsar a concentración parcelaria, as explotacións familiares sufriron unha forte presión económica. Os custos dos inputs industriais (maquinaria, pensos, fertilizantes) subían máis rápido que os prezos aos que os labregos podían vender os seus produtos.

O papel da emigración

A gran permanencia social foi a incapacidade do campo modernizado para soster a toda a poboación activa, o que provocou o éxodo rural. Con todo, as remesas económicas enviadas polos emigrantes dende Europa convertéronse no motor financeiro clave que permitiu ás familias capitalizar as granxas, comprar maquinaria e adquirir novas terras.