Evolución Humana e Xenética: Conceptos Fundamentais

1. Australopithecus (aprox. 3,9 - 2,9 millóns de anos): África do Leste

• Carácter: Bipedismo parcial (aínda camiñaban a catro patas).
• Capacidade cranial: Pequena, semellante á dos primates modernos.
• Famoso exemplo: "Lucy", un dos fósiles atopados.

2. Homo habilis (aprox. 2,4 - 1,4 millóns de anos): África

• Características: Primeiro membro do xénero Homo.
• Capacidade cranial: Aumento en comparación coas especies anteriores.
• Uso de ferramentas: Famoso polo uso de ferramentas líticas.

3. Homo erectus (aprox. 1,9 millóns - 110.000 anos)

• Características: Bipedismo completo, máis semellante aos humanos.
• Capacidade cranial: 1.100 cm³.
• Expansión xeográfica: Primeira especie en saír de África, expandíndose por Asia e Europa.

4. Homo heidelbergensis (aprox. 700.000 - 200.000 anos)

• Características: Primeiro homínido en construír aloxamentos e cazar animais grandes.
• Capacidade cranial: 1.200-1.400 cm³.
• Posíbel antecesor: Directo dos Neandertais e dos humanos modernos.

5. Homo neanderthalensis (aprox. 400.000 - 40.000 anos): África, Europa e Asia

• Características: Adaptados a climas fríos, con corpos robustos e músculos fortes.
• Capacidade cranial: Semellante á dos humanos ou maior nalgúns casos.
• Cultura: Utilizaban ferramentas avanzadas, enterraban aos seus mortos e podían ter algunha forma de comunicación simbólica.

6. Homo sapiens (aprox. 300.000 anos - presente)

• Características: Desenvolvemento de capacidades cognitivas avanzadas, linguaxe complexa e cultura.
• Capacidade cranial: 1.300 e 1.500 cm³.
• Innovacións: Creación de arte, ferramentas complexas, agricultura, civilizacións e tecnoloxía moderna.

Conceptos básicos de Xenética

• ADN: Molécula que porta toda a información xenética dun individuo (CGTA: Citosina, Guanina, Timina, Adenina).
• Cromosomas: Estruturas constituídas por ADN no seu máximo grao de compactación (23 pares).
• Xene: Fragmento de ADN que contén a información para unha característica concreta do organismo (carácter).
• Carácter hereditario: Característica morfolóxica ou fisiolóxica que se transmite á descendencia.
• Alelos: Diferentes variantes dun xene.
• Heterocigótico ou híbrido: Organismo con alelos diferentes (Aa).
• Homocigótico ou raza pura: Organismo cos alelos iguais (AA, aa).
• Xenotipo: Conxunto de xenes que posúe un organismo (información interna).
• Fenotipo: Conxunto de caracteres que manifesta un organismo (manifestación externa).
• Alelo dominante (A): Manifestase no fenotipo sempre (AA, Aa).
• Alelo recesivo (a): Manifestase no fenotipo só na homocigose (aa).