Evolución histórica da lingua galega: do século XX á actualidade

Evolución histórica da lingua galega

Antes da Guerra Civil

No primeiro terzo do século XX acentuáronse dous procesos fundamentais:

• Desplazamento lingüístico: A tendencia das clases altas a abandonar o galego en favor do castelán completouse definitivamente, afectando tamén ás clases baixas a medida que migraban do campo á cidade.
• Movemento de recuperación: No seo das mesmas clases altas desenvolveuse un movemento para recuperar a dignidade da lingua, reivindicando o galego non só como idioma literario, senón para calquera actividade social.

Colectivos clave na recuperación

• Irmandades da Fala (1916): Reivindicaron e promoveron o uso do galego en ámbitos formais, facendo que o idioma se fixese habitual nos actos públicos.
• Grupo Nós (1920): Un grupo de intelectuais que tratou de romper co ruralismo e o costumismo asociados á cultura galega, publicando literatura de vangarda con temas de interese universal.
• Seminario de Estudos Galegos (1923): Universitarios que publicaron ensaios e textos científicos na nosa lingua, investigando sobre o idioma e facendo propostas de normativización.

En 1931, o movemento galeguista experimentou un importante desenvolvemento, culminando na aprobación do Estatuto de Autonomía de 1936, que lle daba ao galego o rango de cooficialidade. Porén, a Guerra Civil impediu a súa posta en práctica.

O franquismo

Tras a guerra iniciouse unha etapa de represión xeneralizada que afectou a todas as linguas e culturas diferentes do castelán. Galicia converteuse nun deserto cultural onde o emprego do galego en actos públicos estaba prohibido.

A partir de 1950 comezaron a notarse síntomas de recuperación no ámbito da cultura, como a creación da Editorial Galaxia (1950) ou o Día das Letras Galegas (1963). Non obstante, a extensión dun sistema educativo represor e os novos medios de comunicación audiovisual (radio e televisión), monolingües en castelán, introduciron o idioma dominante en todos os recantos do país.

A actualidade

Coa restauración da democracia, a aprobación da Constitución española (1978), do Estatuto de Autonomía (1981) e da Lei de normalización lingüística (1983), o galego adquiriu unha situación legal de cooficialidade co castelán. Ábrese así o camiño para recuperar o seu prestixio social e consolidar o seu uso en calquera ámbito.