Evolución do Modelo Urbano: Da Cidade Mediterránea á Cidade Difusa

A Cidade Difusa e os Cambios na Morfoloxía Urbana

Cidade difusa. Nos últimos anos producíronse cambios significativos na morfoloxía urbana, pasando do modelo tradicional de cidade mediterránea ao modelo de cidade difusa anglosaxoa.

A cidade difusa divídese en áreas monofuncionais, tales como:

• Zonas residenciais.
• Áreas comerciais.
• Zonas de lecer.
• Centros de ensino e universidades.
• Barrios administrativos e de oficinas.

Trátase dunha zona urbana caracterizada pola mestura de usos e de funcións e pola tendencia a ocupar un territorio moi extenso. O modelo urbano resultante é moi custoso desde o punto de vista ecolóxico. Por mor das súas localizacións, o transporte público resulta moi caro e pouco rendible, polo que se comeza a incrementar o uso do automóbil privado.

Cambios no Centro Urbano

A partir da segunda metade do século XX, os centros históricos de moitas cidades comezaron a sufrir unha progresiva deterioración e abandono. A mediados do século XIX, coa construción de ensanches, as clases altas comezaron a abandonar os centros históricos, seguidas posteriormente por outros grupos sociais.

No centro permaneceron os anciáns de baixos niveis de renda, polo que o núcleo experimentou un proceso de envellecemento e empobrecemento. Como consecuencia desta deterioración urbana, moitas vivendas quedaron baleiras e noutras non se realizaron as obras de mantemento necesarias. As actividades económicas trasladáronse aos ensanches, buscando edificios máis amplos e modernos para instalar os seus negocios.

Procesos de Revitalización

Para reverter esta situación, puxéronse en marcha diversos procesos de revitalización:

• Políticas públicas de conservación e revitalización: As administracións investiron na rehabilitación de edificios e na mellora dos espazos públicos, como rúas e prazas. Déuselle un novo uso aos monumentos, converténdoos en edificios administrativos ou universitarios, dinamizando así a vida nos centros históricos.
• Desenvolvemento do turismo cultural: Produciuse unha explosión do turismo urbano, en especial nas cidades recoñecidas pola UNESCO. O turismo potencia a restauración de centros históricos e fomenta o desenvolvemento de actividades destinadas ao visitante (comercios, hoteis, restaurantes).
• Cambio de actitude na poboación local: A poboación cambiou a súa valoración sobre o centro histórico. Este cambio de mentalidade transformou un lugar anteriormente deteriorado nunha oportunidade económica.

O Plan Xeral de Ordenación Municipal (PXOU)

Definición: O PXOU é un instrumento de organización territorial que combina a construción de edificios públicos e privados para mellorar a calidade de vida dos cidadáns. Isto lévase a cabo a través da construción de infraestruturas, servizos públicos e o respecto ao medio ambiente. Un dos seus obxectivos principais é a clasificación do solo para o seu uso.

Cualificación do Solo

Consiste na división do solo do territorio obxecto do plan xeral nos tipos e categorías definidos pola Lei do Solo:

1. Urbano.
2. Urbanizable.
3. Non urbanizable.

A cada unha destas categorías correspóndelle un réxime determinado de planeamento.