Evolución da Literatura Galega: Do Exilio á Normalización Lingüística

A poesía do exilio

Nesta etapa prodúcese unha poesía de forte denuncia social. Os seus principais representantes son:

• Luís Seoane: destacou tanto nas artes plásticas (como pintor e ilustrador) como na poesía. Publicou obras fundamentais como Fardel de exiliado e As cicatrices. A súa poesía caracterízase pola denuncia social, onde os temas principais son a diáspora (emigración e exilio) e a historia de Galicia desde a Idade Media ata os nosos días, centrándose sempre nas persoas máis humildes.
• Lorenzo Varela: é autor de dous poemarios destacados: Catro poemas para catro gravados, que conta con gravados de Luís Seoane, e Lonxe, obra que afonda na súa experiencia persoal no exilio.
• Emilio Pita: o seu primeiro libro foi Jacobusland, que trata sobre a traxedia da Guerra Civil e ofrece unha visión nostálxica da natureza galega. Outras das súas obras son Cantigas de nenos e As cantigas.

A narrativa do exilio

Dentro da prosa do exilio, destacan os seguintes autores e obras:

• Ramón Valenzuela: as súas novelas teñen un marcado carácter autobiográfico. En Non agardarei por ninguén, a historia preséntase en forma de diario sen datas, protagonizado por un fidalgo galeguista republicano. A súa obra Era tempo de apandar é a continuación da anterior: o protagonista, tras a guerra, exíliase en Francia e, durante a Segunda Guerra Mundial, a Gestapo devólveo á España de Franco.
• Silvio Santiago: na súa obra Vilardevós, realiza unha pintura de costumes a partir das lembranzas da súa infancia. Pola súa banda, O silencio redimido é unha novela autobiográfica na que relata a época da súa condena.

A lingua galega desde 1975

Á morte de Franco instáurase un réxime democrático no que se producen importantes avances no plano político e cultural para Galicia:

• 1978: apróbase a Constitución Española, que recoñece a realidade plurilingüe do Estado e establece a cooficialidade do castelán coas outras linguas españolas.
• O Estatuto de Autonomía de Galicia afirma a lingua galega como lingua propia de Galicia e sinala a súa cooficialidade xunto co castelán.
• 1983: apróbase a Lei de Normalización Lingüística, cuxo obxectivo é a protección e o fomento da lingua galega para convertela nun idioma de uso normal en todos os ámbitos.
• Reiníciase o proceso de normalización e o galego incorpórase progresivamente ao ensino, aos medios de comunicación e á Igrexa.
• 1986: comezan as emisións da Radiotelevisión de Galicia (RTVG), permitindo que o galego se abra paso nos medios de comunicación audiovisuais.
• 1976: coa creación do Departamento de Galego-Portugués, o noso idioma convértese en obxecto de estudo e investigación filolóxica.
• 1982: publícanse as Normas ortográficas e morfolóxicas do idioma galego, elaboradas pola Real Academia Galega (RAG) e o Instituto da Lingua Galega (ILG).
• 1979: incorpórase a materia de Lingua Galega e Literatura ao sistema educativo, e en 1995 establécese tamén como lingua vehicular no ensino.