Evolución da Industria en España: Do Inicio á Crise (1855-1985)

A Industria: Evolución Histórica en España (1855-1985)

O Inicio da Industrialización (1855-1900)

O inicio da industrialización española tivo lugar con atraso. As causas deste feito foron:

• Mala dotación en España nalgunhas materias primas e produtos enerxéticos básicos.
• O espírito de empresa era escaso.
• Había pouco capital dispoñible.
• O atraso tecnolóxico era notable.
• A demanda de produtos industriais era limitada.
• A situación exterior foi desfavorable.
• A política industrial foi inadecuada.

Crecemento entre 1900 e 1936

O crecemento neste período debeuse ás seguintes razóns:

• Auxe da minaría de carbón.
• Aumento do investimento nacional.
• O impulso das obras públicas.
• Protecionismo industrial.

Período de Interrupción (Guerra Civil e Posguerra)

Durante a Guerra Civil e a posguerra, o crecemento industrial interrompeuse.

Etapa de Desenvolvemento (1960-1975)

Esta etapa, coñecida como “desenvolvemento industrial”, produciu un enorme crecemento da industria polas seguintes razóns:

• Liberalización das importacións.
• Expansión da economía capitalista mundial e a vantaxosa situación española.
• Baixo prezo da enerxía.

Produción Industrial

Adoptáronse innovacións técnicas entre 1855 e 1975.

Segunda Metade do Século XIX

A 1ª Revolución Industrial potenciou a industria siderometalúrxica.

Desde o Primeiro Terzo do Século XX

Os sectores motrices foron os relacionados coa 2ª Revolución Industrial:

• Os sectores básicos foron impulsados polo Estado.
• As industrias de bens de consumo medraron paralelamente ao aumento do nivel de vida da poboación.
• As industrias de bens de equipo tiveron un desenvolvemento menor, reflexo do atraso tecnolóxico español.

Estrutura Industrial

Características principais:

• Sistema de produción: Adoptou a fabricación en serie.
• Man de obra: A man de obra requirida era abundante e pouco cualificada.
• Tamaño das empresas: Caracterizouse polo contraste entre pequenas e grandes empresas.
• Atraso e dependencia: O atraso tecnolóxico e a dependencia tecnolóxica, financeira e enerxética do exterior foron notables.

O resultado desta situación foi que ao longo deste período España se industrializou.

Factores e Tendencias da Localización Industrial

Factores Clásicos

Os factores clave para a localización industrial incluían:

• Proximidade ás materias primas e fontes de enerxía.
• Existencia dun mercado de consumo amplo.
• A presenza de man de obra abundante e barata ou ben preparada.
• A existencia de bos sistemas de transporte para os produtos.
• A dispoñibilidade de capital ou a capacidade de atraelo.
• Sectores de apoio.
• Política industrial do Estado, que pode favorecer a implantación.

Tendencia á Concentración

Tendeu a concentrarse en grandes aglomeracións urbano-industriais, onde as empresas podían beneficiarse dunha acumulación de vantaxes ou economías externas.

Áreas Industriais

Inicios e Periferia

Desde os seus inicios, a industria española concentrouse nas rexións da periferia peninsular:

• Áreas de base extractiva, vinculadas á transformación dun recurso voluminoso.
• Áreas de base portuaria.
• Áreas urbano-industriais.

Século XX e Época Franquista

Durante o 1º terzo do s. XX e a época franquista:

• As rexións industriais anteriores afianzaron a súa hexemonía (franxa cantábrica, rexións mediterráneas).
• A área de Madrid consolidou a súa industria grazas á política centralista do franquismo.
• Apareceron novos espazos industriais.
• No resto do espazo español, a industrialización foi escasa.

Política Industrial

Caracterizouse por unha forte intervención estatal.

• Política Protecionista

  Estableceuse unha política protecionista.

• Empresas Públicas

  Creáronse empresas públicas.

• Corrección de Desequilibrios

  Adoptáronse medidas para corrixir os desequilibrios territoriais na distribución da industria e do desenvolvemento.

A Crise e a Reestruturación Industrial (1975-1985)

Causas da Crise

• Causas Externas

  • Encarecemento da enerxía.
  • Esgotamento do ciclo tecnolóxico anterior.
  • Novas tecnoloxías.
  • Novos sectores industriais.
  • Novos sistemas de produción flexible.
  • Novas características da demanda.
  • Mundialización da economía e a competencia dos NPI.

• Causas Internas

  • Deficiencias estruturais da industria española.
  • Conxuntura histórica.