Euskeldun batzokijaren estatutuak

Enviado por Chuletator online y clasificado en Historia

Escrito el en vasco con un tamaño de 6,6 KB

 

11

KOKAPENA: Agiri honek euskal nazionalismoak sortu zuen lehen elkartearen estatutuak biltzen ditu, lehen mailako informazio-iturria da. Zirkunstantziala da eta politiko-ideologikoa. Publikoa da, bertan hasierako euskal nazionalismoaren doktrina politikoaren oinarriak azaltzen direlako. Berrezarkuntzan. Helburua: pentsaera nazionalista eta eta elkartearen estatutuak publikoak egitea.

AZTERKETA:agiriak euskeldun b. Izeneko elkarte nazionalistaren sorrera. Elkartea JEL leloaren jarraitzaileak elkartzeko tokia

gaiu nagusiak: A) Erlijioaren garrantzia

B) Bizkaia estatu independientea izango da

C) Estatua elizaren menpe egongo da eta estatuaren legeak Jaungoikoaren menpe

D) Bizkaia, EHko gainontzeko probintziekin batuko da

TESTUINGURUA:  XIX.Aren bukaeran, berrezarkuntzan, 1885an alfontso XII hil eta bere emaztea maria kristina erregeorde izandatua izan zen, 1902ra arte. El Pardoko ituna sinatu zuen Canovas eta Sagastarekin, sistema canovista errespetatuko zuela adieraziz. Bi gobernuak txandakatze baketsua egiten zute, hauteskunde-iruzurra eta jauntxokeria mantenduz. Sistema beste indar politikoak kanpoan utzi zituen, baina sartzen joango dira.

3. Gerra karlista liberalek irabaztea aukera eman zion Canovasi euskal foru erregimena indargabetzeko eta zentralizazioa gauzatzeko. Foruen desagerpenak, euskal gizartearen hainbat sektoreetan eragindako jarrera aurkakoa izan zen, nazionalismoa sortzearen arrazoietako bat. Beste bat, bizkaiako industria iraultza. Gerra karlista bukatzean eta foruak abolitu ondoren, bizkaia aldi ekonomiko beria hasi zuen. Meategien ustiapena asko hazi eta burdinaren esportazioetatik lortutako kapitalak bertako burdin industria garatzeko erabil zen. Gizartearen aldaketa sakonak: nekazari/abeltzain gizartea izatetik industriala eta modernoa izatera pasatu denbora laburrean. Gainera,  imigrazio eta langileen mugimenduaren hedapenak arrizkuan EHko ezaugarriak: hizkuntza, ohiturak... Sabino Arana aldaketa huek erabili bere doktrinan.

Foruen abolizioa eta industrializazioa nazionalismoaren sortzearen arrazoiak dira. Aranaren lehenengo proiektua bizkaiari zuzenduta zegoen gero EHko beste probintzietara. Komunean dituzten ezaugarriak kontuan hartuta

INTERPRETAZIOA:JEL

jaungoikoa: katolizizmoaren defentsa, hasierako nazionalismoaren pentsaera politikoaren ardatza. Etorkinak erlijiogabeak.

lagi-zarra: independentzia jutsifikatzeko Ak esaten zuen betidanik izan dela EH independientea eta foruak independentziarekin identifikatzen zituen. Esukal purutasuna berreskuratu, euskaldun arrazako familiez osatutakoa eta euskeraz soilik mintzatuko dena

jaungoiko VS lagi-zarrak: eliza polittikan ez parte hartu

jaungoikoa 1º: jaungoikoaren menpekotasuna.

KONKLUSIOA: sabinoak garatutako proiektua adierazteko sortu zuen leloaren azalpena jasotzen du. Alderdia euskeraz ziendatu zuen.

hil eta gero bere jarraitzaileak ideia abertzaleak zabaldu EH zehar

XX. Zehar euskal nazionalismoa jarrera moderatuagoa Ramon de la sotaren eraginagatik. Hauteskundeetan emaitza onak eta demokrazian EAJ alderdi bozkatuena da. Sabino Aranaren irudiaz, bere aldekoek garaiko pentsamolde arrazista justifikatuko dute eta kontra daudenek xenofobotzat hartzen dute

Entradas relacionadas: