Euskal Literatura Garaikidearen Analisia: Egileak eta Obrak

1. Jon Benito

Izenburua: Autorretratu gaurkotuak (Liburua: Bulkada)

Idazlea: Jon Benito

Gaia: Nor garen ezagutzea; identitate poetikoa versus gizartearen datu objektiboak.

Laburpena: Idazleak autorretratu bikoitza egiten du puntuazio markarik gabe:

• A atalean: Baliabide estilistikoak (metaforak, metonimiak) eta naturari lotutako lexikoa erabiltzen ditu pertsona modu sakonean deskribatzeko.
• B atalean: Matematika eta administrazio-lexikoko datu segida hotz eta objektibo bat erabiltzen du pertsona definitzeko.

2. Leire Bilbao

Izenburua: Galdera bat da nire gorputza (Liburua: Scanner)

Idazlea: Leire Bilbao

Gaia: Nor garen ezagutzea; norbere gorputzaren azterketa eta introspekzioa.

Laburpena: Idazleak ariketa introspektibo bat egiten du X izpiz gorputza aztertzen duen testu baten bidez, bere burua eskaneatuz. Poeman 1. pertsona erabiltzen du bere gorputzaz jabetzen denean, eta 3. pertsona gorputzaren deskribapen objektiboagoa egiten duenean.

3. Alaine Agirre

Izenburua: 25 (Liburua: Txoriak etortzen ez diren lekua)

Idazlea: Alaine Agirre

Gaia: Sentimenduak adieraztea; barne-mundua aztertzea, antsietatea eta noraeza.

Laburpena: Poema intimista honetan protagonista noraezean murgilduta agertzen da. Bere barneko sentimendu gordinak eta ezinegona adierazten ditu, buru-osasunaren inguruko borroka pertsonala islatuz.

4. Beatriz Chivite Ezkieta

Izenburua: Esparru hutsak (Liburua: Mugi / atu)

Idazlea: Beatriz Chivite Ezkieta

Gaia: Sentimenduak adieraztea; kanpoko errealitateari erreparatzea eta injustizia sozialak.

Laburpena: Idazlea Europako egoera latz, historiko eta gaur egungoekin (kontzentrazio-esparruak, Txernobyl, Mediterraneoko krisia) suminduta agertzen da. Gutxi salatzen diren errealitate gogor hauekiko sentitzen duen mina eta kexa azaltzen du.

5. Harkaitz Cano

Izenburua: Twist (Atalak: Lehen lausotzeak / Hiru lagunak)

Idazlea: Harkaitz Cano

Gaia: Iragana ezagutzea eta estimatzea; adiskidetasuna gatazka politikoaren erdian.

Laburpena: Istorio honetan hiru pertsonaia nagusi agertzen dira: Soto eta Zeberio (protagonistak) eta Lazkano (narratzailea). Gatazka politiko baten ondorioz desagertutako lagunen memoria, trauma eta haien arteko adiskidetasun zintzoa aztertzen dira. Twist izenburuak dantza mota bati eta errotazio bati egiten dio erreferentzia.

6. Ixiar Rozas

Izenburua: Beltzuria

Idazlea: Ixiar Rozas

Gaia: Iragana ezagutzea eta estimatzea; Gerra Zibileko eta ondorengo memoria.

Laburpena: Testuak pasarte historiko ezberdinak lotzen ditu iraganeko zatiak biltzeko. 1. paragrafoan Frantzisko Elizalde "Xamuio" aurkezten zaigu, eta 2. zein 3. paragrafoetan Lina Sanzberro. "Kinto" hitza erabiltzen da kinta bereko kideak aipatzeko, soldaduskara joan beharreko gazteak eta haien inguruko testuinguru gogorra gogora ekarriz.

7. Uxue Alberdi

Izenburua: Kontrako eztarritik: emakume bertsolarien testigantzak

Idazlea: Uxue Alberdi (Oihana Iguaran eta Alaia Martinen bizi-esperientziak biltzen ditu)

Gaia: Kritikoak izaten ikastea; emakume bertsolarien aurkako aurreiritziak eta presio estetikoa.

Laburpena: Emakume bertsolariek plazan jasaten dituzten epai eta kritikak aztertzen dira. Oihanak azaltzen du nola komentarioen aurrean likido bihurtu behar izan duen, hau da, bere burua babestu eta salbu ikusteko moldatu. Alaiak, berriz, jasotako zentsurari eta epaiari aurre egiteko bider bi egiteko hautua (indar bikoitzarekin erantzuteko bidea) hartu zuela azaltzen du.