Euskal Hezkuntza Sistema: Plangintza, Inklusioa eta Bizikidetza

Ikasturteko Plangintza eta Plan Estrategikoa

2025-2026 ikasturtearen antolaketa Euskal Hezkuntza Sistemaren plangintza orokorra da, eta bere helburu nagusia ikasleen arrakasta akademikoa eta garapen integrala bermatzea da. Horretarako, Euskal Eskola Publikoa Eraldatzeko I. Plan Estrategikoa (2025-2028) diseinatu da, hezkuntza-sistema inklusiboagoa, koherenteagoa eta kalitate handiagokoa lortzeko.

Plan honek sistema-mailan, ikastetxeetan eta gelako praktikan eragiten du, eta hiru ardatz nagusitan antolatzen da: ebaluazioa, konpetentziak eta bizikidetza. Helburua ikasleen ikaskuntza hobetzea eta aukera-berdintasuna bermatzea da.

Ebaluazioa eta Konpetentzien Garapena

Ebaluazioari dagokionez, ebaluazio-sistema integrala ezarri da, ikasleen aurrerapena hobeto jarraitzeko. Horretarako, etapa erdiko eta amaierako ebaluazioak egin dira (ED23, ED25, ED26), eta lortutako emaitzak ikastetxearen hobekuntza-lanetan eta familiei informazioa emateko erabili dira. Ebaluazio hezitzailea ere bultzatu da, ikaskuntza-prozesua hobetzeko tresna gisa.

Konpetentzien arloan, irakurmena, matematika eta zientziak indartu dira. “Irakurketa Estrategia 2024-2027” martxan jarri da, irakurmena eta ulermena arlo guztietan hobetzeko. Horrez gain, ITT (Irakurketa Trebetasuna Testa) tresna erabili da LH2ko ikasleen irakurketa-maila neurtzeko eta zailtasunak garaiz detektatzeko. “Indartuz” programaren bidez talde txikiagoak sortu dira eta laguntza-irakasleak erabili dira, oinarrizko gaitasunak indartzeko.

Bizikidetza, Inklusioa eta Digitalizazioa

Bizikidetzari dagokionez, “Bizikasi” programaren bidez eskola-jazarpenaren prebentzioa indartu da, eta BAT (Bizikidetza eta Antolaketa Taldea) taldeek egoeren jarraipena eta kudeaketa egin dute. Hezkidetzaren bidez, berdintasuna, tratu ona eta indarkeria matxistaren prebentzioa landu da, eskolako giro osasuntsua bermatzeko.

Eskola inklusiboa ere garatu da, ikasleen aniztasuna kontuan hartuz. Hezkuntza Laguntzako Berariazko Premiak (HLBP) dituzten ikasleei arreta pertsonalizatua eman zaie Jarduera Plan Pertsonalizatuen (JPP) bidez. Horretarako, Pedagogia Terapeutikoko irakasleak (PT), aholkulariak eta HIPI (Hizkuntza Indartzeko Programa Irakaslea) ezinbestekoak izan dira. “Eusle” programak ikasle etorri berrien hizkuntza-murgiltzea eta integrazioa erraztu du.

Digitalizazioari dagokionez, ikastetxeek Proiektu Digitala garatu dute, eta teknologia ikaskuntza-prozesuaren zerbitzura jarri da. Robotika eta pentsaera konputazionala “Eskola Adimentsua” programaren bidez landu dira, eta adimen artifizialaren erabilera etikoa eta datuen babesa kontuan hartu dira. Azkenik, lidergo pedagogikoa indartu da: Berrikuntza Arduradunak prozesuak koordinatu ditu eta irakasleek ikaskuntza-egoera berriak diseinatu dituzte.

Haur Hezkuntza: Espazioak, Materialak eta Metodologia

Materialak eta espazioak Haur Hezkuntzaren antolaketan oinarrizko elementuak dira. Helburu nagusia haurraren garapen integrala (fisikoa, emozionala, soziala eta kognitiboa) bermatzea eta autonomia pertsonala garatzea da. Eskola ikaskuntza aktiboa eta esanguratsua sustatzen duen espazioa da.

Haur Hezkuntzako curriculuma hiru eremutan egituratzen da:

• Norberaren ezagutza eta autonomia.
• Ingurunearen ezagutza.
• Hizkuntza, komunikazioa eta adierazpena.

Metodologiari dagokionez, Proiektu Bidezko Lana (ABP) erabili da, ikasleen interesetatik abiatuz. Metodologia honek ikerketa, lan kooperatiboa eta jolas sinbolikoa erabiltzen ditu. Espazioari dagokionez, gela antolatzeko txokoak (jolas autonomorako) eta tailerrak (jarduera gidatuetarako) erabili dira.

Irakaslearen rola aldatu da: ez da eduki-transmisore hutsa, baizik eta diseinatzailea, behatzailea eta bitartekaria. Azkenik, familia eta eskola elkarlanean aritu behar dira, haurra erdigunean jartzen duen ereduak elementu guztien arteko koordinazioa behar baitu.

Adimen-Gaitasun Handiko Ikasleak (AGH)

AGH ikasleak adimen-gaitasun handiak dituzten ikasleak dira. Ikasle hauek azkarrago ikasten dute, baina askotan ez dira behar bezala identifikatzen, eta horrek frustrazioa edo motibazio-falta eragin dezake. Euskal Hezkuntza Sistemak ikasle hauen potentziala garatzeko plan espezifiko bat du, inklusioaren ikuspegian oinarritua.

Planaren barruan hiru fase nagusi daude:

1. Identifikazioa: Irakasleek eta familiek egindako behaketa.
2. Ebaluazio psikopedagogikoa: Gaitasunak eta beharrak sakon ezagutzeko.
3. Hezkuntza-erantzuna: Neurri espezifikoen diseinua.

Hezkuntza-erantzunean curriculumaren aberastea, malgutasuna eta metodologia aktiboak erabiltzen dira, ikasleek beren erritmoan ikasi dezaten.

BAT Taldea: Eskola-Jazarpenaren Aurkako Estrategia

BAT taldea (Bullying-aren Aurkako Taldea) Bizikasi ekimenaren barruan kokatzen da. Bere helburua eskola-jazarpen kasuak identifikatzea, kudeatzea eta bizikidetza berreskuratzea da. Eskola-jazarpena definitzeko hiru baldintza behar dira: asmo txarra, errepikapena eta botere-desoreka. Jazarpen moten artean, ziberbullying-ak arrisku berezia du bere 24 orduko iraupenagatik eta anonimotasunagatik.

Esku-hartzean hiru norabide lantzen dira:

• Biktimari: Babesa, segurtasuna eta autoestimua indartzea.
• Erasotzaileari: Erantzukizuna lantzea (Pikas Metodoa erabiliz).
• Ikusleei: Isiltasunaren kodea haustea eta laguntza eskatzea sustatzea.

Ikastetxeek “BAT Ikastetxea” izan behar dute, prebentzioa lehenetsiz eta hezkuntza emozionala landuz.

Ikaskuntzarako Diseinu Unibertsala (IDU)

Ikaskuntzarako Diseinu Unibertsala (IDU) hezkuntza inklusiboaren barruan sortutako ikuspegia da. CAST erakundeak garatua, IDUk defendatzen du oztopoak ez daudela ikaslearengan, curriculum zurrunetan baizik. Jatorria arkitekturan du (Diseinu Unibertsala), non irtenbide malguek pertsona guztiei laguntzen dieten.

IDUren oinarri zientifikoa neurozientzian dago, eta hiru printzipio nagusi proposatzen ditu:

• Irudikapenaren forma anitzak: Informazioa hainbat modutan aurkeztea (audioa, bideoa, testua).
• Ekintza eta adierazpenaren forma anitzak: Ikasleek dakitena erakusteko bide desberdinak izatea.
• Inplikazioaren forma anitzak: Motibazioa eta interesa pizteko modu desberdinak erabiltzea.

Baliabide digitalek garrantzi handia dute IDUn, malgutasuna eskaintzen dutelako eta hasieratik ikasle guztientzat pentsatutako irakaskuntza diseinatzea ahalbidetzen dutelako.