Zahartzea, migrazioak eta nekazaritza-exodoa: demografia laburki

Resumen

Dokumentuak Euskal Herriko demografia azaltzen du: zahartze-indizea eta haren kalkulua, migrazio-saldoa eta nekazaritza-exodoa. Era berean, biztanleria aktiboa eta ez-aktiboa bereizten ditu. Ikasleak indize horien formulak, arrazoiak eta jomuga nagusiak ulertuko ditu.

Puntos clave

Zahartze indizea = (65 urte edo gehiagoko biztanleria x 100) / biztanleria osoa, ehunekotan.
Indizea %12 baino handiagoa denean, biztanleria zaharkitua dela esaten da.
EAEk Espainiako autonomia erkidegorik zaharkituena da, 2014an biztanleriaren %20,7a zaharra zen.
Migrazio-saldoa = immigrazioa - emigrazioa; positiboa bada hazkundea dago, negatiboa bada biztanleria murrizten da.
Nekazaritza-exodoa 1900 eta 1975 urteen artean gertatu zen, gehiengoa 1950 eta 1975 artean.
Biztanleria aktiboa 16 urtetik gorakoa da eta lan egiten edo lan bila ari dena da; ez-aktiboa ordaindutako lanik egiten ez duena da.

Ponte a prueba

Biztanleriaren Zahartzea

Toki jakin bateko 65 urte edo gehiago dituen biztanle kopuruaren eta biztanle osoaren erlazioa adierazten duen indize demografikoa da, ehunekotan azalduta.

Zahartze Indizearen Kalkulua

Zahartze indizea = (65 urte edo gehiagoko biztanleria x 100) / Biztanleria osoa = %

Indizea %12 baino handiagoa denean, herrialde horren biztanleria zaharkitua da, eta industrializazio ondorengo ezaugarria da. Espainian 2008an %16,57 zen eta Euskal Autonomia Erkidegoan (EAE) %18,64; beraz, gizarte zaharkituak dira.

EAE Espainiako autonomia erkidegoen arteko zaharkituena da gaur egun: 2014an biztanleriaren %20,7a zen zaharra.

Zahartzearen Arrazoiak

Bizi-itxaropena handiagotu eta adinekoen kopuruak gora egin du, bereziki oso zaharren taldean.
Iraganeko emigrazioa ez da gaur egungo immigrazioarekin konpentsatu.

Migrazio-Saldoa

Toki jakin bateko immigrazioaren eta emigrazioaren arteko balantza da.

Migrazio-Saldoa Kalkulatzeko Formula

Migrazio-saldoa = Immigrazioa - Emigrazioa

Positiboa bada, biztanleriaren hazkundea dagoela diogu; negatiboa bada, biztanleria murrizteko faktore bat da.

Espainian eta Euskadin barruko eta kanpoko migrazioak erabakigarriak izan dira, batez ere 1960ko hamarkadan, eta biztanleriaren gaur egungo ezaugarriak baldintzatzen dituzte. 1990eko hamarkadatik atzerriko immigrazio gorakorra ere kontuan hartzekoa da. Izan ere, 2010etik 2015era migrazio-saldoa negatiboa izan zen.

Nekazaritza-Exodoa edo Landa Exodoa

Nekazaritza, baserri edo landa-eremuetatik hirietara edo industrialdeetara joaten den migrazio mota tradizionala da.

Espainian 1900 eta 1975 urteen bitartean gertatu zen, gehiengo kopurua 1950 eta 1975 urteen bitartean izanik.

Exodoaren Arrazoiak

Lana eta diru-sarrera handiagoak lortzea.
Askatasun pertsonal handiagoak lortzea.
Hazkunde demografikoa.
Nekazaritza tradizionalaren krisia mekanizazioaren eraginez.
Garapen-planek bultzatutako industriaren loraldia.
Turismoak izandako hazkundea Mediterraneoko kostaldean eta uharteetan.

Jomugak

Emigranteak Galiziakoak, penintsularen barruko aldekoak eta ekialdeko Andaluziakoak ziren. Jomuga nagusiak hauek izan ziren:

Madril
Katalunia
Euskadi
Mediterraneoko kostaldea
Balear eta Kanariar uharteak

Biztanleria Aktiboa

Lanean ari den edo lan egiteko prest dagoen eta ekoizpen edo kudeaketa prozesuan parte hartzen duen biztanleria taldea da, 16 urtetik gorakoa. Beraz, soldata baten truke lan egiten duten pertsonak eta lan bila ari direnak biltzen ditu.

Biztanleria Ez-aktiboa

Ordaindutako lanik egiten ez duena eta lan hori gauzatzeko eskuragarri ez dagoena da. Talde honetan sartzen dira, besteak beste:

Pentsiodunak
Ikasleak
Etxeko lanak egiten dituztenak

Preguntas frecuentes

Noiz dago biztanleria zaharkitua?

Zahartze indizea %12 baino handiagoa denean esaten da biztanleria zaharkitua dagoela. Indize hori industrializazio ondorengo ezaugarria da.

Zer da migrazio-saldoa?

Toki jakin bateko immigrazioaren eta emigrazioaren arteko balantza da. Positiboa bada biztanleriaren hazkundea dagoela esaten da, negatiboa bada murrizketa dagoela.

Noiz gertatu zen nekazaritza-exodoa Espainian?

1900 eta 1975 urteen artean gertatu zen, eta gehiengo handiena 1950 eta 1975 artean izan zen. Nekazaritza eta landa-eremuetatik hirietara edo industrialdeetara joan zen jendea.