A Europa Dividida: Orixes e Conflitos da Guerra Fría

A Europa Dividida: O Inicio da Guerra Fría

A raíz dos seguintes acontecementos, Europa quedou dividida en dous grandes bloques de influencia:

• Plan Marshall

  A partir de 1947, Estados Unidos (EEUU) dispuxo unha importante axuda económica que tamén pretendía frear o expansionismo soviético. A axuda estadounidense tiña como obxectivo afastar a ameaza do comunismo e consolidar clases medias que apoiasen sistemas democráticos de goberno. Co fin de cooperar na reconstrución de Europa, os 17 países beneficiados formaron a Organización Europea de Cooperación Económica (OECE).

  Mentres tanto, a URSS respondeu ao Plan Marshall coa creación do CAME (Consello de Axuda Mutua Económica), un sistema de colaboración e coordinación das políticas económicas integrado pola URSS, Polonia, Checoslovaquia, Hungría, Bulgaria, Romanía, Albania e a RDA (República Democrática Alemá).

• División de Alemaña

  Tralo final da guerra, en 1945, Alemaña quedou dividida en catro zonas baixo influencia estadounidense, soviética, francesa e británica. En 1948, os occidentais anunciaron a unificación das súas tres zonas de influencia nun só estado alemán, ao que a URSS se opuxo totalmente, pechando as comunicacións entre a zona occidental e o sector occidental de Berlín, no chamado Bloqueo de Berlín. O bloqueo durou case un ano e esta parte da cidade sobreviviu grazas á ponte aérea realizada polos estadounidenses.

Conflitos Clave da Guerra Fría

A tensión entre os bloques levou a varios conflitos armados, moitas veces indirectos, que marcaron a historia do século XX:

• Guerra de Corea

  Foi o primeiro conflito bélico directo entre os bloques. Corea fora invadida polos aliados ao final da guerra, e en 1945, foi dividida en dúas partes polo paralelo 38. En 1949, ambos os exércitos retiráronse e a península quedou dividida en dous estados: Corea do Norte, con goberno comunista, e Corea do Sur, cun goberno prooccidental.

  Tempo despois, Corea do Norte invadiu o sur, e os estadounidenses enviaron tropas ao sur de Corea, logrando que a intervención fose aprobada pola ONU. As forzas das Nacións Unidas sufriron numerosas baixas, e a confrontación entre exércitos comunistas e occidentais durou varios anos. En 1953 asinouse a paz que consagrou a división do país.

• Guerra de Vietnam

  É a última fase dun longo proceso que se iniciou como un conflito de descolonización. Indochina formaba parte do Imperio Francés. Ao acabar a guerra, Vietnam proclamou a súa independencia, pero Francia non aceptou, e comezou unha guerra contra a guerrilla comunista, que recibía axuda da URSS e China.

  Finalmente, os franceses foron derrotados, e Francia abandonou Vietnam, que quedou dividido en dous. No sur creouse unha república nacionalista apoiada por EEUU, e no norte outra comunista. Pero EEUU intentou impedir que se instaurase un novo réxime comunista en Vietnam.