Etnizitatea, Migrazioa eta Estratifikazio Soziala

1. Migrazio-fluxuak eta lan-merkatua

1. Herrien izaera bikoitza: Aldi berean inmigranteak eta emigranteak jasotzen dituzten herriak.
2. Ekialde-Mendebalde fluxuak: Europako ekialdetik datorren etorkin-fluxu berria, beste kontinenteetakoekin batera.
3. Lan-merkatuko segmentazioa: Zerbitzuen sektorearen eta beltzezko lanaren (ekonomia itzalpekoaren) nagusitasuna etorkinen artean, bereziki etxeko zerbitzuetan eta haurdun edo haurrak dituzten familiei eraginez.

Egitura honen barruan, etnozentrismoak eta taldearen itxidura sozialerako dispositiboek mugak markatzen dituzte. Itxidura hau norabide bikoitzekoa izan daiteke; izan ere, maiz gutxiengo etnikoek eurek ere burutzen dute beren burua babesteko, harreman endogamikoak eta ghettoen osaketa afektatuz. Horrek, ordea, eragin ezkorra du euren integrazioan eta kultura nagusian mugikortasun soziala ezagutzeko daukaten aukeran, pribilegioetara iristea galaraziz.

2. Herritartasunaren galdera eta etno-nazionalismoa

Gutxiengo etnikoen ezberdintasun-egoera zuzen-zuzen kokatzen da herritartasunaren eztabaidaren erdian. Erresuma Batuan, adibidez, 40 eta 50eko hamarkadetako permisibitatetik itxidura zorrotzera igaro zen 1971ko Emigrazio Legearen ondorioz. T.H. Marshallek (1963) herritartasunaren eskubideen garapena aztertu zuen klase sozialaren argitara. Marshallen ereduak kritika ugari jaso ditu:

• Autore marxistak: Ongizate Estatuak desberdintasun sozialak iraunkortzen dituela diote.
• Bendix (1972): Herritartasunak pertsona guztiak aukera berdintasunean jartzen dituela uste du, klase borroka ezabatuz.
• Giddens (1977) eta Dahrendorf (1990): Herritartasun modernoaren hauskortasuna azpimarratzen dute.
• Turner (1986): Marshallen etnozentrismoa kritikatzen du, migrazio prozesuek klase sozialek baino garrantzi handiagoa dutela argudiatuz.

Arraza eta etnizitatea gurutzatzen direnean, Rexek (1987) arraza harreman esaera erabiltzen du. Horren ondorioz, azpiklase (underclass) baten sorrera bultzatzen da.

3. Etnizitatea eta nazionalismoaren teoriak

Modernizazioak nortasun etnikoan duen eragina azaltzeko hiru teoria nagusi daude:

• Erdigune-periferiaren teoria: Etnizitatea eremu batzuek erdigunearekin duten urruntasunaren bidez azaltzen du.
• Eliteen teoria: Aldarrikapen etnikoa buruzagi karismatikoen pertsuasio gaitasun gisa ikusten du.
• Bazterrekotasunaren teoria: Prekaritate ekonomikoari eta autonomia gabeziari egozten dio aldarrikapena.

4. Ondorioa: Estratifikazioaren erronkak

Lan honetan aztertutako gai nagusia gutxiengoen egituraketaren, migrazio-fluxuen eta etnizitatearen araberako estratifikazio sozialaren arteko harreman estua izan da. Etnizitatearen araberako estratifikazioa ez da soilik kultur ezaugarri desberdinak izatearen ondorio estatiko bat, baizik eta pertsonak lan-merkatuan eta egitura politikoan duten kokapenaren arabera sailkatzen dituen egitura dinamiko bat da.

Etorkizunari begira, beharrezkoa da etnizitatearen eta estratifikazioaren arteko harremanari errotik heltzea ikuspegi integral eta intersekzional batetik. Politika publikoek herritartasun osoa eta unibertsala izan behar dute oinarri.