Estatuaren lege organikoa

Enviado por Chuletator online y clasificado en Historia

Escrito el en vasco con un tamaño de 6,08 KB

 
FRANTZIAKO HIRUGARREN ERREPUBLIKA:

Hirugarren Errepublika
 1870etik 1940ra egon zen indarrean. 1870ean, Frantzia eta Prusia elkarren kontrako gerran sartu ziren, eta 1871n Parisko Komuna sortu zen (iraultza obreroarengatik sortu zen udal gobernua). Prusiarrek atxilo hartu zuten Napoleon III.A, behin-behineko gobernuak Versaillesera ihes egin zuen. Prusiarren komuna mendean hartu, eta Paris okupatu zuen 1871n.
Asanblea Konstituziogilea eratu zen, eta Hirugarren Errepublika aldarrikatu zuen.

Botere betearazlea gobernuak zuen; lehen ministroa zen gobernuburua, eta presidente konstituzionala, berriz, estatuburua.
Botere legegilea bi ganberak osatutako Asanblea Nazionalaren zegoen; gizonezkoen sufragio unibertsalez aukeratzen ziren diputatuak, eta zeharkako sufragioz, berriz, senatariak.

Errepublikar moderatuak erradikalak eta ezkerrekoak egon ziren agintean hurrenez hurren. Elizaren eta Estatuaren arteko harremanak oso nahasiak ziren, hainbat sekularizazio lege onartu zirela-eta: lehen hezkuntza laiko eta doakoa ezarri zen, baita ezkontza zibila eta dibortzioa ere, eta erlijio ordenak, komentuak eta kolegioak deuseztatu zituzten. Estatuak eten egin zituen Vatikanoarekiko harremanak.

Eskandalua-Dreyfuskasua
: Alfred Dreyfus kapitaina Alemaniaren aldeko espioitzan aritzeaz salatu zuten 1894an.Gerra kontseilu batek kondenatu egin zuen eta haren kontrako probak faltsuak zirela egiaztatzea lortu zuten. Hala, Dreyfus aske utzi zuten  eta kondekoratu ere egin zuten. Eskandalu hark zatiketa eragin zuen Frantzian, ezkertiar erradikalak boterera iristeko bidea zabaldu zuen.

ALEMANIAKO BIGARREN REICHA

Alemaniako Bigarren Reicha 1871n hasi zen (Frantziak Prusiari gerra deklaratu zioenean), hogeita bost estatuk Prusiaren pean bat eginik osatutako konfederazio gisa. Gilen I.A kaiserra zen estatuburua, Alemaniako enperadore eta Prusiako erregea. Kantzilerra izendatzen zuen —prusiarra zen, beti—, baita Reicheko gobernua ere; gudarostearen gidaria zen eta buruzagi militarrak hautatzen zituen.

Bismarck kantzilerrak hartu zuen bere gain Alemaniako Inperioko politikaren gidaritza, ardatz hauek oinarri zituela:
  • Kulturkampf: Estatuaren esku gelditu zen hezkuntza, ordura arte erlijioen esku egona

  • Protekzionismoekonomikoa sustatu zuen, Alemaniako industria sendotu zen.

  • Alderdi Sozialdemokratari (SPD) jazarri zion, eta lege sozialen programa bat bideratu zuen

Geroago, Gilen II.A gazteak hartu zuen agintea. Bismarckek dimisioa eman zuen. Barne politikan, zabaldu egin zen legedi soziala eta eten egin zen SPD alderdiaren kontrako jazarpena.



Entradas relacionadas: