Espainiako Bigarren Errepublika eta Gerra Zibila

Espainiako Bigarren Errepublikaren Helburuak

Errepublikako presidenteak bi helburu nagusi zituen:

• Arazoak konpontzea: Katalanen eta euskaldunen autonomia-eskaerei erantzutea, lurren jabetzaren erreforma sustatzea eta estatuaren sekularizazioa gauzatzea.
• Modernizazioa: Espainia herrialde modernoa, industrializatua eta nazioarteko testuinguruan integratua bihurtzea.

Espainiako Bigarren Errepublikaren Kronologia

• 1931: Apirilaren 14an Bigarren Errepublika aldarrikatu zen eta Alfontso XIII.a erbesteratu zen. Abenduan, Konstituzioa onartu zen.
• 1933: Eskuineko alderdiek hauteskunde orokorrak irabazi zituzten.
• 1936: Fronte Popularrak hauteskunde orokorrak irabazi zituen.

Alderdi eta Koalizio Nagusiak

• Fronte Popularra: Faxismoaren aurkako ezkerreko alderdien koalizioa (komunistak, sozialistak, errepublikanoak).
• EAJ/PNV: Alderdi abertzale eta kristau-demokrata; fede katolikoa, Euskal Herriaren askatasuna eta justizia soziala defendatzen zituen.
• CEDA: Eskuineko alderdiek sortutako koalizioa, sozialismoaren aurkako jarrera zuena.

Espainiako Gerra Zibileko Bandoak

Errepublikanoak

Gobernu demokratikoa defendatu zuten. Parte-hartzaileak: anarkistak, euskal eta katalan nazionalistak, eta langileak. Sobietar Batasunaren eta Nazioarteko Brigaden laguntza izan zuten.

Nazionalak

Estatu-kolpea defendatu zuten. Falange, CEDA eta karlistek osatua, Francisco Franco jeneralaren gidaritzapean. Eliza, lur-jabeak eta goi-klaseak babestu zituzten, Alemania eta Italia faxisten laguntzarekin.

Gerra Zibilaren Kausak

Epe Luzekoak

Ezegonkortasun politikoa, armadaren boterea, tentsio zentralista, Eliza eta ideia liberalen arteko gatazka, eta desberdintasun ekonomiko sakonak.

Epe Laburrekoak

Ideologia erradikalen gorakada eta erreforma sakonen (nekazaritza, sekularizazioa, autonomia) inguruko gatazkak.

Bigarren Mundu Gerraren Kausak

Versailleseko itunaren ondoriozko gorrotoa, Depresio Handia, Hitlerren gorakada, Nazioen Ligaren huts egitea eta lurralde-anexioak (Austria, Txekoslovakia) gerrara eraman zuten Europa. Gerra 1939ko irailaren 1ean piztu zen, Poloniaren inbasioarekin.

Gerra Zibilaren Analisia

Madrilgo gudua (1936-1939) gatazkaren gune nagusietako bat izan zen. Alderdi politikoen (PSOE, PNV, CNT) ikuspegiak oso desberdinak ziren erreformen, autonomiaren eta estatuaren ereduaren inguruan.