Erromatar Inperioa: galdera-erantzunak, zenbakiak eta latinezko hitzak

Erromatar Inperioa: galderak eta erantzunak

1) Nortzuek osatu zuten bigarren triunbirato?

Lepido, Marko Antonio eta Oktavio.

2) Zein data hartzen da Erromatar Inperioaren hasierako data gisa?

K.a. 27. urtean hasi zen Erromatar Inperioa.

3) Zein da Erromako lehen enperadoreari jarri zitzaion izen osoa?

Imperator Caesar Octavianus Augustus Princeps.

Ondorengotza eta banaketa

4) Nola bermatu zuen Augustok tronuaren ondorengotza?

Ondorengotza dinastikoaren printzipioa ezarri zuen: enperadorea hil eta gero, tronua haren semeak edo hurbileko familiakide batek hartuko zuen.

5) Zein enperadorek zatitu zuen inperioa bitan?

Diokletianok zatitu zuen inperioa bitan.

6) Zer zen tetrarkia?

Lau agintarikoa osatzen zuen gobernua zen tetrarkia: Diokletianok eta Maximianok Augustus titulua, eta Galeriok eta Konstantzio Klorok Caesar titulua.

7) Zein izan zen Ekialdeko Inperioaren hiriburua?

Ekialdeko Inperioaren hiriburua Bizantzio izan zen, geroago Konstantinopla izena hartu zuena.

Zenbaki latinak

• I – 1: unus, -a, -um / primus, -a, -um
• II – 2: duo, duae, duo / secundus, -a, -um
• III – 3: tres, tria / tertius
• IV (IIII) – 4: quattuor / quartus
• V – 5: quinque / quintus
• VI – 6: sex / sextus
• VII – 7: septem / septimus
• VIII – 8: octo / octavus
• IX – 9: novem / nonus
• X – 10: decem / decimus
• XI – 11: undecim / undecimus
• XII – 12: duodecim / duodecimus
• XIII – 13: tredecim / tertius decimus
• XIV – 14: quattuordecim / quartus decimus
• XV – 15: quindecim / quintus decimus
• XVI – 16: sedecim / sextus decimus
• XVII – 17: septendecim / septimus decimus
• XVIII – 18: duodeviginti / duodevicesimus
• XIX (XVIIII) – 19: undeviginti / undevicesimus
• XX – 20: viginti / vicesimus
• XXI – 21: unus et viginti / unus et vicesimus
• XXVIII – 28: duodetriginta / duodetricesimus

Latinezko esamoldeak

• Manu militari: militar eskuaz-indarrez
• Motu proprio: bere baitanikirtenik-berez
• Quorum: nortzuen kopuru minimoa
• Sine die: egun harik egun zehatzik gabe
• Sine qua non: hori gabe ez, baldintza beharrezkoa
• Status quo: dagoeneko dagoen egoera
• Stricto sensu: zentsu mugatuan, zentsu hertsian
• Vox populi: herriaren ahotsa, oso gauza ezaguna
• Volens nolens: gogoz ala gogoz kontra, nahitaez

Botanika arloko hitzak

Botanika arloan:

• Lilium: lilioa
• Rosam: arrosa
• Angelum: aingerua
• Caelum: zerua
• Ficum: pikua
• Caraseam: gerezia
• Animam: alma
• Crucem: gurutza
• Castaneam: gaztaina
• Persicam: melokotoia
• Saecula: sakulua
• Abbas: abadea
• Fagum: pagoa
• Marrubium: marrubia
• Peccatum: pekatua
• Spiritum: espiritua
• Cepullam: kipula
• Porrum: porrua
• Florem: loreak
• Pinum: pinua
• Piperem: piperra
• Theca: lekak