Erromatar Arkitektura, Hirigintza eta Eskultura

Etxeak: Domus eta Insula

Erromatarren etxe tipikoenak bi ziren:

• Domus: Ardatz baten luzeran itxuratutako bizpahiru patiotan antolatutako gelak zituen. Sarreran harrera-patio txiki bat edo atrioa zegoen; haren inguruan officinae-ak eta bezeroei harrera egiteko gelak kokatzen ziren. Barrualdean, beste patio handi bat zegoen: peristiloa.
• Insula: Egungo etxebizitza-blokeen aurrekaria zen.

Oroimenarako eraikuntzak

Garaipenezko arkuak eta zutabeak

Jainkoei emandako laguntzagatik eskerrak emateko eraikitzen ziren. Adibide nabarmenak Titoren arkua eta Barako arkua dira.

Hirigintza eta ingeniaritza

Hiritarrek egiten zituzten hiriak, kanpamentu militarren egituran oinarrituta; horregatik ziren hain hiri ordenatuak. Oin laukizuzena zuten, kaleak lauki-sarean egituratuta, eta erdian forua zegoen, jainkoei oparitutako tenpluekin. Ingeniaritza-lan handiak ere egin zituzten, hala nola akueduktuak eta zubiak.

Eskultura erromatarra

Ezaugarriak

• Eragin greziarra eta etruskoa.
• Greziarrengandik bereizten ziren errealismoagatik; erretratuetan oinarritzen ziren.
• Idealizatzeko joera zuten, baina Errepublika garaian (K.a. I-IV. mendeak) errealismoa nagusitu zen.
• Helburua pertsonaia konkretu bat goraipatzea zen. IV. mendean espresionismoa agertu zen.

Erliebea eta erretratua

• Erretratua: Jatorri greziar eta etruskoa. Hildakoen erretratuak egiten zituzten, muturreko naturalismoarekin, marmolezkoak gehienetan.
• Erliebe historiko erromatarra: Garrantzi handikoa. Gaia historikoa da eta helburu narratiboa du (enperadoreen garaipenak goraipatzea). Izaera errealista du eta pertsonaiak identifikatu daitezke. Schiacciato teknika erabiltzen zuten plano desberdinak adierazteko.

Joerak

• Italiarra: Pertsonaien erretratuetan oinarritua, errealismo handikoa.
• Heleniarra: Greziar artea eta kultura gurtzen zuten, forma idealizatuen alde eginez.
• IV. mendetik aurrerako joera: Joera naturalistak eta klasikoak ahultzen joan ziren, sinbolizazioaren indarra handituz.

Adibide nagusiak: Augusto Prima Portakoa, Bruto Capitolino, Ara Pacis Augustae.