Energia motak eta iturriak: sailkapena eta ezaugarriak
Energia motak
- Mekanikoa:
- Zinetikoa: mugimenduaren bidez lortutako energia.
- Potentziala: altueraren bidez lortzen den energia.
- Elektrikoa: elektroi-mugimendu edo korronte elektrikoaren bidez lortutako energia.
- Barne-energia: atomo eta molekulen mugimenduaren bidez lortutako energia.
- Elektromagnetikoa: uhinen bidez lortutako energia.
- Kimikoa: erreakzio kimikoetan agertzen den energia.
- Nuklearra: atomoen nukleoen bidez lortutakoa.
- Fisioa: atomoaren nukleoa puskatzean sortzen den energia.
- Fusioa: atomoen nukleoak elkartzean lortzen den energia.
- Bero-energia: tenperatura-aldaketen bidez lortutako energia.
Energia-iturriak
- Berriztaezinak: gizakiaren denbora-eskalan berritzen ez diren energia-iturriak: ikatza, petrolioa, gas naturala eta uranioa.
- Berriztagarriak: etengabe berritzen diren energia-iturriak: Eguzkia, haizea, ibaien, olatuen, itsasoetako nahiz ozeanoetako mareen mugimendua, lurraren barne-beroa eta biomasa.
Ikatza
Lortzeko prozesua: ikatza erre, bero horrekin ura lurrundu, lurrun horrekin turbina mugitu, turbinak sorgailua mugitu eta sorgailuak elektrizitatea sortu.
- Alde onak: zentrala edozein tokitan egin daiteke; oso erabilia izan da eta, ondorioz, teknologia asko garatu da.
- Alde txarrak: atmosferara CO2-a botatzen du eta ez da berriztagarria.
- Arazoak: ikatza lortzean zentralera garraiatu behar da.
Petrolioa
Lortzeko prozesua: ikatzaren berdina.
- Alde onak: ikatzaren berdina, baina ikatzak baino bero gehiago ematen du.
- Alde txarrak: ikatzaren berdinak.
- Arazoak: ikatzaren berdina; lortzen den petrolio motaren arabera, bero gehiago edo gutxiago lortzen da.
Gas naturala
Lortzeko prozesua: besteena bezalakoa.
- Alde onak: petrolioaren berdina.
- Alde txarrak: petrolioaren berdinak.
- Arazoak: petrolioaren berdina.
Uranioa
Lortzeko prozesua: uranioaren nukleoa puskatzen da erreakzio nuklearren bitartez; honekin beroa lortzen da eta, gero, ikatzaren prozesu bera jarraitzen da.
- Alde onak: petrolioaren berdina, merkeagoa da eta ez du atmosferara kutsatzen.
- Alde txarrak: geratzen diren hondakin erreaktiboak oso kutsakorrak dira.
- Arazoak: oso kaltegarria da eta milioika urtez arriskutsua izango da; petrolioaren berdina, baina garraioa zailagoa da.