A Empresa: Función, Elementos e Estrutura Sistémica

A empresa como axente económico

Ao ter varias explotacións, unha empresa convértese nunha organización complexa ou conglomerado. A función da empresa como axente económico céntrase na produción de bens e servizos para satisfacer as necesidades das familias, o Estado e outras empresas.

Para lograr esta produción, a empresa utiliza factores produtivos proporcionados polas familias:

• Traballo: recompensado con soldos e salarios.
• Capital: retribuído con intereses e dividendos.
• Terra: pagada con rendas e alugueiros.

Función da empresa na economía de mercado

• Creación de riqueza e emprego: Desenvolve o sistema económico.
• Organización e coordinación: Asigna recursos e establece relacións entre axentes.
• Xeración de rendas: Anticipa o produto nacional.
• Asunción de riscos: Xestiona a incerteza inherente á actividade económica.

Elementos da empresa

A empresa é unha estrutura dirixida que integra factores económico-produtivos:

1. Factores pasivos (bens económicos)

Recursos clásicos (terra e capital) suxeitos ao principio de escaseza:

• Capital financeiro.
• Capital técnico:
  • Tanxible: investimentos, equipos, materiais e mercadorías.
  • Intanxible: tecnoloxía e software.

2. Factores activos (persoas)

Representan a forza de traballo e o capital humano:

• Propietarios do capital (inversores ou con ánimo de control).
• Empregados ou traballadores.
• Directivos ou administradores.

A empresa como sistema

Un sistema é un conxunto de elementos onde cada parte inflúe sobre o todo. Aplicando a Teoría Xeral de Sistemas, a empresa é un sistema complexo, técnico e social que se caracteriza por ser:

• Artificial: deseñado polo ser humano.
• Finalista: orientado a obxectivos.
• Aberto: en constante relación coa contorna.
• Cibernético: precisa retroalimentación para o control.
• Xerárquico: integrada nun sistema superior.

Problemas da perspectiva sistémica

1. Determinar os obxectivos.
2. Deseñar a configuración do sistema.
3. Actuar dentro da configuración.
4. Controlar os resultados.

Áreas funcionais

• Subsistema real: Aprovisionamento, produción e comercialización.
• Subsistema financeiro: Captación, administración e control de recursos financeiros.
• Subsistema directivo: Toma de decisións para lograr os obxectivos e adaptar a organización.

Evolución histórica da empresa

As empresas sempre existiron como actividades de esforzo e risco. A súa función básica estivo historicamente ligada ao capitalismo, actuando como intermediarias que canalizan o aforro cara ao investimento. O capitalismo sucedeu ao feudalismo, pasando polo capitalismo mercantilista, sempre coa busca de beneficios e a xestión da incerteza como eixes centrais.