Declinaciones y conjugaciones latinas: guía práctica de gramática

Enviado por Comunidad Xuletas y clasificado en Español

Escrito el en español con un tamaño de 5,89 KB

Declinaciones latinas

Primera declinación (rosa)

Singular: rosa, rosae, rosae, rosam, rosa, rosae
Plural: rosae, rosarum, rosis, rosas, rosis

Segunda declinación

Masculino en -us (dominus)

dominus, domine, dominum, domini, domino, domino
domini, domini, dominos, dominorum, dominis, dominis

Masculino en -er (puer)

puer, puer, puerum, pueri, puero, puero
pueri, pueri, pueros, puerorum, pueris, pueris

Neutro (templum)

templum, templum, templum, templi, templo, templo
templa, templa, templa, templorum, templis, templis

Tercera declinación

Masculino/femenino (consul)

consul, consul, consulem, consulis, consuli, consule
consules, consules, consules, consulum, consulibus, consulibus

Neutro (tempus, temporis)

tempus, tempus, tempus, temporis, tempori, tempore
tempora, tempora, tempora, temporum, temporibus, temporibus

Temas en -i (hostis)

hostis, hostis, hostem, hostis, hosti, hoste
hostes, hostes, hostes, hostium, hostibus, hostibus

Neutro en -e/-al/-ar (mare, maris)

mare, mare, mare, maris, mari, mari
maria, maria, maria, marium, maribus, maribus

Cuarta declinación

Masculino (manus)

manus, manus, manum, manus, manui, manu
manus, manus, manus, manuum, manibus, manibus

Neutro (cornu)

cornu, cornu, cornu, cornus, cornui, cornu
cornua, cornua, cornua, cornuum, cornibus, cornibus

Quinta declinación (dies)

dies, diei, diei, diem, diei, die
dies, dies, dies, dierum, diebus, diebus

El verbo sum (ser/estar)

Indicativo

Presente: sum, es, est, sumus, estis, sunt
Imperfecto: eram, eras, erat, eramus, eratis, erant
Futuro: ero, eris, erit, erimus, eritis, erunt
Pretérito perfecto: fui, fuisti, fuit, fuimus, fuistis, fuerunt
Pretérito pluscuamperfecto: fueram, fueras, fuerat, fueramus, fueratis, fuerant
Futuro perfecto: fuero, fueris, fuerit, fuerimus, fueritis, fuerint

Subjuntivo

Presente: sim, sis, sit, simus, sitis, sint
Imperfecto: essem, esses, esset, essemus, essetis, essent
Perfecto: fuerim, fueris, fuerit, fuerimus, fueritis, fuerint
Pluscuamperfecto: fuissem, fuisses, fuisset, fuissemus, fuissetis, fuissent

Imperativo

Presente: es, este
Futuro: esto, esto, estote, sunto

Pronombres personales

Casos: Nominativo (N), Acusativo (Ac), Genitivo (G), Dativo (D) y Ablativo (Ab).

1ª persona singular: ego, me, mei, mihi, me
2ª persona singular: tu, te, tui, tibi, te
3ª persona: se, sui, sibi, se (reflexivo)
1ª persona plural: nos, nos, nostrum, nobis, nobis
2ª persona plural: vos, vos, vestrum, vobis, vobis
3ª persona plural (reflexivo): se, sui, sibi, se

Adjetivos posesivos

meus, tuus, suus, noster, vester (masculino); mea, tua, sua, nostra, vestra (femenino); meum, tuum, suum, nostrum, vestrum (neutro). Se declinan como los adjetivos de la primera y segunda declinación.

Las conjugaciones verbales

Los verbos varían en número, persona, tiempo, modo, aspecto y voz. Los elementos de un tiempo verbal son el presente de infinitivo, la primera persona del singular del pretérito perfecto de indicativo y el supino.

Las cuatro conjugaciones

  • 1ª conjugación: amo, amas, amare, amavi, amatum
  • 2ª conjugación: deleo, deles, delere, delevi, deletum
  • 3ª conjugación: lego, legis, legere, legi, lectum
  • 4ª conjugación: audio, audis, audire, audivi, auditum

Cómo identificar la conjugación

Se quita la terminación -re al infinitivo presente:

  • Si la última letra es -a, pertenece a la 1ª.
  • Si la última letra es -i, pertenece a la 4ª.
  • Si termina en -e, se acude a la segunda persona del singular del presente de indicativo: si acaba en -es es de la 2ª; si acaba en -is es de la 3ª.

Los tres temas verbales

Son el tema de presente, el tema de perfecto y el tema de supino.

Tema de presente

En las conjugaciones 1ª, 2ª y 4ª se quita -re y queda la raíz. En la 3ª se toma la primera persona del singular del presente de indicativo y se quita -o.

Modelos de conjugación

Presente de indicativo

-o, -s, -t, -mus, -tis, -nt (1ª, 2ª, 4ª) / -o, -is, -it, -imus, -itis, -unt (3ª)

Pretérito imperfecto de indicativo

Raíz + ba + m/s/t/mus/tis/nt (1ª, 2ª, 4ª); Raíz + eba + ... (3ª)

Futuro imperfecto

1ª y 2ª conjugación: raíz + b/bi/bi/bi/bi/bu + o/s/t/mus/tis/nt.
3ª y 4ª conjugación: raíz + a/e + m, s, t, mus, tis, nt.

Presente de subjuntivo

1ª conjugación: se quita la "a" de la raíz y se añade "e" + m, s, t, mus, tis, nt.
2ª, 3ª y 4ª conjugación: a la raíz se le añade "a" + m, s, t, mus, tis, nt.

Pretérito imperfecto de subjuntivo

1ª, 2ª y 4ª conjugación: raíz + re + m, s, t, mus, tis, nt.
3ª conjugación: raíz + ere + m, s, t, mus, tis, nt.