A Constitución Española de 1837: Orixe, Características e SEO

A Constitución de 1837: Orixe e Contexto Histórico

A Constitución de 1837 foi o resultado da crise do Estatuto Real e sobreviviu con dificultade ata a súa derrogación definitiva pola Constitución de 1845. O enfrontamento entre moderados e progresistas impediu a aplicación normal e pacífica das regras do Real Estatuto, o que levou ao Motín dos Sargentos da Granxa en agosto de 1836. Isto obrigou á Rexente María Cristina a restablecer a Constitución de Cádiz de 1812, á medida que se constituíu un novo goberno progresista, poñendo fin á breve existencia do Real Estatuto, cuxo epitafio escribiu Larra: "viviu e morreu nun minuto".

Natureza e Principios Fundamentais

A Constitución de 1837 foi obra dos progresistas. Con todo, permanece o feito de que era un texto conciliador, que aceptou a incorporación dalgúns principios moderados, como a existencia dunha cámara superior ou que membros do Executivo pertencesen ao Parlamento, en vez do unicameralismo e a división pura de poderes establecidos na Constitución de Cádiz.

Inspiración e Diferenzas coa Constitución de Cádiz

Coherente coa súa xénese, os principios da Constitución de 1837 foron inspirados pola Constitución de 1812, suxeito a unha variedade de tons propios de distinción, tanto no aspecto dogmático coma no orgánico.

Aínda que a Constitución de Cádiz proclamara o principio de soberanía nacional no seu artigo terceiro, a Constitución de 1837 trasladou esta declaración ao Preámbulo, colocándoa deliberadamente fóra dos artigos constitucionais. Este curioso lugar tiña unha xustificación que Olózaga explicou anos despois, observando que o principio da soberanía nacional, básico para a ideoloxía do progreso, non debería converterse nun precepto que constantemente invitase a modificar a Constitución.

Aspectos Orgánicos e Dereitos Cívicos

Por outra parte, a Constitución articulou o principio de separación de poderes de forma flexible, permitindo así a colaboración entre o Goberno e as Cortes.

Declaración de Dereitos

Do mesmo xeito, a Constitución incorporou, por primeira vez na nosa historia constitucional, unha declaración de dereitos sistemática e homoxénea. Entre os dereitos recollidos neste momento figuraban:

• A liberdade persoal
• A inviolabilidade do fogar
• A liberdade de expresión
• As garantías penais e procesuais
• O dereito de petición
• A igualdade de acceso ao cargo público
• As garantías dos dereitos de propiedade

Autonomía das Cortes

No seu aspecto orgánico, a característica máis destacada foi a autonomía das Cortes fronte ao rei, tanto na súa composición como na súa organización e funcionamento, que se combinou de forma equilibrada.