Clima, Ríos e Diversidade Bioxeográfica de Galicia: Características e Variedades

Diversidade climática de Galicia

A diversidade climática de Galicia está moi influída pola súa localización xeográfica, a situación á beira do océano Atlántico e a latitude, factores que marcan os caracteres climáticos fundamentais. Así mesmo, a orografía favorece a subdivisión do territorio nunha serie de variedades climáticas internas.

A posición do país determina contrastes moi marcados ao longo do ano, alternando a influencia da corrente polar no inverno e as altas presións subtropicais (Anticiclón dos Azores) no verán. Esta alternancia explica a gran diversidade de tipos de tempo atmosférico en Galicia.

O clima da nosa comunidade comparte trazos comúns cos climas oceánicos de Europa occidental, destacando a continua chegada de masas húmidas procedentes do oeste que favorecen precipitacións intensas e características térmicas definidas pola suavidade. Non obstante, Galicia individualízase pola presenza de certa seca estival e por unha maior duración do verán.

Variedades climáticas de Galicia

Dentro do dominio xeral do clima oceánico, distínguense diversas áreas e matices:

1. Oceánico húmido: Presenta temperaturas suaves e choivas distribuídas ao longo de todo o ano. Abrangue a franxa setentrional costeira, desde Fisterra ata a Mariña Lucense.
2. Oceánico hiperhúmido: Caracterízase por precipitacións máis abundantes e por unha redución da temperatura media. Cínguese a áreas como a Terra de Ordes e Santiago de Compostela, onde o efecto Foehn e a exposición a barlovento provocan un forte incremento das precipitacións.
3. Oceánico húmido con tendencia á aridez estival: Localízase principalmente nas Rías Baixas. Esta variedade manifesta un claro incremento das temperaturas medias e un notable descenso das choivas durante os meses de verán.
4. Oceánico de transición: Propio das serras setentrionais, as da Dorsal Galega e o Xurés. Ríxese por un incremento das precipitacións e un descenso das temperaturas medias debido á altitude.
5. Oceánico continentalizado (ou continental): Destaca por un incremento nos días de xeada, unha maior oscilación térmica e precipitacións máis reducidas en contraste coa costa. É característico da meseta lucense e das áreas do interior norte.
6. Oceánico mediterráneo: Cara ao sur dase paso a un matiz mediterráneo que se manifesta claramente nunha maior aridez estival e nunha elevación xeral das temperaturas.
7. Oceánico de montaña: Propio das serras orientais e surorientais. Prodúcese un forte incremento da precipitación en forma de neve nos meses invernais e unha marcada baixada das temperaturas medias por mor da altitude.

Os ríos de Galicia: A rede fluvial

A rede fluvial galega está definida pola estreita interrelación entre a disposición do relevo e as abundantes pluviosidades. Estes dous factores favorecen a existencia de numerosos cursos fluviais, na súa meirande parte de curto percorrido.

Os ríos galegos presentan un réxime pluvial oceánico, caracterizado pola abundancia e regularidade dos caudais, con enchentas invernais e estiaxes moderadas no verán. As súas características varían segundo as concas:

• Vertente cantábrica: Son ríos de maior regularidade ao longo de todo o ano.
• Vertente das Rías Baixas: Presentan descensos moi importantes no seu caudal durante o período estival.
• Golfo Ártabro: Os ríos que desembocan nesta zona presentan caracteres intermedios entre os cantábricos e os atlánticos do sur.
• Eixo Miño-Sil: O Miño e o seu afluente o Sil presentan unha marcada variabilidade e complexidade no seu comportamento hidrográfico debido á extensión da súa conca.

Diversidade bioxeográfica

En Galicia, as condicións térmicas e pluviométricas son óptimas para o desenvolvemento dun exuberante manto vexetal. A maior parte do territorio galego inclúese na rexión florística eurosiberiana, caracterizada pola presenza de bosques mixtos caducifolios onde dominan especies como:

• Cerquiños
• Sobreiras
• Ameneiros
• Olmos
• Faias

Pola súa banda, na área de influencia da rexión mediterránea fanse patentes os bosques de cerquiños con trazos específicos adaptados ao clima. Cómpre salientar que os bosques de cultivo (reforestacións) teñen tamén unha grande importancia hoxe en día, sendo a paisaxe vexetal actual o resultado directo da intensa acción antrópica ao longo do tempo.