Claves del Postimpresionismo y la Escultura de Camille Claudel

A visión despois do sermón (Paul Gauguin)

Estamos diante dunha obra pictórica de Gauguin realizada a finais do século XIX (1888) cunha función decorativa cuxo título é A visión despois do sermón. É unha pintura clasificada como postimpresionista, movemento artístico do que Cézanne é un dos principais artistas.

Representa un grupo de mulleres campesiñas bretoas que, despois de saír da misa, contemplan unha visión da loita entre Xacob e o anxo, segundo a explicación do cura local no sermón. Un acto cotián énchese da fonda carga mística. Se ben a temática é relixiosa, non pretende mover a devoción, tal e como explicou o propio Gauguin nunha carta escrita a Van Gogh.

Contexto histórico e traxectoria

Paul Gauguin comezou tardiamente a súa carreira pictórica e, como Van Gogh, foi practicamente autodidacta. Desde París pasou a Bretaña, establecéndose en Pont-Aven, onde liderou un grupo de artistas: a Escola de Pont-Aven.

Tras a súa breve estancia en Arlés con Van Gogh, fuxindo da civilización rematou por instalarse en Tahití, buscando unha vida sinxela que lle permitira, lonxe dos convencionalismos, facer unha pintura espontánea e forte como as paixóns humanas.

Análise formal e técnica

A obra resulta clave para comprender os principios estilísticos de Gauguin na etapa de Pont-Aven, cando se distancia do Impresionismo ao prescindir de pinceladas grosas, cores naturistas e o enfoque na luz. Desenvolve un estilo caracterizado pola temática simbolista, combinando unha escena de acotío con figuras reais e unha imaxe xerada na mente das mulleres.

• Composición: Opta por un encadre insólito que renuncia á perspectiva tradicional. Existe unha clara desproporción entre as mulleres do primeiro plano e un segundo plano reducido.
• Técnica: As formas son simples con contornos delimitados que conteñen cores compartimentadas, técnica denominada cloisonné.
• Cromatismo: Son cores puras, sen sombras, empregadas arbitrariamente. O chan vermello, por exemplo, subliña a paisaxe irreal.

Conclusión

Gauguin iniciou algunhas das conquistas da pintura do século XX, substituíndo o cromatismo natural polo cromatismo subxectivo. O atrevemento dos seus experimentos constitúe un precedente directo do fauvismo e a súa forza expresiva influíu no Expresionismo de Munch.

A idade madura (Camille Claudel)

Estamos diante dunha obra escultórica de Camille Claudel realizada a comezos do século XX cunha función decorativa. Da escultura existen dúas versións que hoxe poden contemplarse xuntas.

Clasifícase como Impresionista. Aínda que este movemento foi esencialmente pictórico, na escultura de Claudel evidéncianse puntos de contacto coas obras impresionistas, non só pola proximidade cronolóxica, senón polo acabado abocetado e rugoso que permite captar a luz.

Contexto histórico

Dende moi nova, Camille Claudel foi admitida na academia Colarossi de París. Tivo que enfrontarse á presión patriarcal da sociedade francesa. Con 19 anos coñeceu a Rodin, quen a tomou como axudante, modelo e amante durante 15 anos. Esta relación eclipsou a súa obra, sendo considerada durante moito tempo como "unha mera sombra de Rodin". Tras abandonar a Rodin, viviu recluída, padeceu dificultades económicas e problemas de saúde mental, rematando os seus días nun sanatorio.

Análise formal

É unha escultura realizada en bronce con tres figuras espidas en movemento. A obra foi interpretada como unha alegoría do paso do tempo e o envellecemento, mais tamén en clave autobiográfica, en referencia á ruptura entre Claudel e Rodin.

• Composición: Marcada por unha diagonal que acentúa o dramatismo.
• Espazo: Claudel realiza un tratamento moderno do espazo, onde os baleiros son tan importantes como o volume do bronce.
• Técnica: Utiliza o non finito, técnica relacionada con Miguel Anxo, para reflectir as paixóns e dramas humanos a través da vibración lumínica.

Conclusión

É necesario reivindicar a obra dunha artista cun talento excepcional, cuxos temas habituais foron os retratos naturalistas e as escenas amorosas cheas de dinamismo.