Claves de la Gramática y Literatura Gallega: De los Adverbios a Rosalía de Castro

Categorías Gramaticais

Adverbios

Clasifícanse segundo a súa función en: lugar, tempo, modo, cantidade, dúbida, afirmación, negación e inclusión.

Conxuncións

• Coordinadas:
  • Copulativas: e, nin, mais, e mais, así como.
  • Disxuntivas: ou.
  • Distributivas: ben... ben, nin... nin, ou... ou, ora... ora.
  • Adversativas: mais, porén, que, senón, sen ben, así e todo, con todo, en troca, non obstante.
• Subordinadas:
  • Completivas: que, se.
  • Temporais: cando, apenas, mentres, antes que, así que, até que, desde que.
  • Locativas: onde.
  • Modais: como, conforme, segundo, consoante, como se, de modo que, polo que, tal como.
  • Finais: que, para que, a fin de que, por que.
  • Causais: porque, que, pois, como, a causa de que, dado que, por culpa de que.
  • Condicionais: se, cando, a non ser que, con que, con tal de que, excepto/salvo que.
  • Comparativas: ca, como, coma, que, así como, ben como, do que.
  • Concesivas: así, malia, aínda que, a pesar de que, mesmo que, por moito que, se ben que.
  • Consecutivas: con que, daquela que, de aí que, de modo que, por tanto, xa que logo.

Literatura Galega

Prerrexurdimento

• Literatura de circunstancias: A casamenteira de Antonio Benito Fandiño.
• Período precursor: A gaita gallega de Juan Manuel Pintos e A Galicia de Francisco Añón.

Publicacións Periódicas

• O primeiro xornal moderno en Galicia foi El Correo de Galicia.
• O primeiro xornal en galego foi O Tío Marcos d'a Portela, fundado en Ourense por Valentín Lamas, que chegou a editar 4.000 exemplares.
• A Monteira, fundada en 1889 en Lugo, onde aparecen estrofas de Os Pinos de Pondal.

Cantares Gallegos

Sigue o modelo de El libro de los cantares do poeta Antonio Trueva. Presenta unha estrutura circular e a intervención dunha meniña gaiteira. Os seus temas principais son:

• Costumismo: Tradicións e costumes galegas.
• Protesta social: Denúncianse a emigración e a fame.
• Intimismo: Sentimentos como o amor, a nostalxia e a soidade.
• Reivindicación lingüística: Dálle importancia ao galego, demostrando que é unha lingua digna para a literatura.
• Reivindicación patriótica: Denúnciase a marxinación do galego.

Follas Novas (1880)

O libro divídese en varias partes:

• Vaguedás: Lamento polo ánimo xuvenil perdido.
• ¡Do íntimo!: Crítica á igrexa, amor e desamor, violencia ante o acoso.
• Varia: Lamento polo sufrimento das persoas máis vulnerables, suicidio, infidelidade.
• Da terra: Denuncia os abusos que se cometen co pobo galego, en especial coas mulleres.
• As viúdas dos vivos e as viúdas dos mortos: Emigración e problemas sociais, abusos das persoas poderosas sobre os labregos.