Biztanleriaren Azterketa: Demografia eta Migrazioak

Biztanleriaren azterketa

Demografia: Hitza grekotik dator: "demos" (herria) eta "grafia" (ituna), eta giza biztanleriarekin lotutako guztia aztertzen duen zientzia da.

Iturri demografikoak

1. Erregistroak:
   • Parrokietakoak: ezkontzak, bataioak eta heriotzak jaso.
   • Zibilak: epaitegietan daudenak eta ezkontzei, jaiotzei, heriotzei, preso dagoen biztanleriari eta abarri buruzko datuak.
   • Jabetzei dagozkienak: pertsonek dituzten jabetzei buruzko datuak bildu.
2. Biztanleriaren iturri estatistikoak:
   • Estatu bati buruzko zentsuak.
   • Udal erroldak, udaletako datuak dituztenak.
   • Mundu osoko datuei buruz nazioarteko erakundeek prestatutako estatistikak: NBEk, UNESCOk, FAOk...
   • Beste informazio-iturri batzuk: INE-k, EUSTAT-ek, Merkataritza eta Industriako Ganberak eta abarrek egindako azterketak.

Adierazle demografikoak

• Hazkunde naturalaren edo begetatiboaren tasa (%)
• Jaiotza-tasa (‰)
• Ugalkortasun-tasa (‰)
• Heriotza-tasa orokorra (‰)
• Haurren heriotza-tasa (‰)
• Batez besteko bizi-itxaropena jaiotzerakoan (urteak)

Biztanleriaren banaketa geografikoa

Biztanleriaren banaketa aztertzeko adierazle bereizi bat: biztanleriaren dentsitatea.

• Faktore fisikoak: klima, lurzoruaren emankortasuna, ibai alboan egotea, altitudea eta itsasoaren hurbiltasuna.
• Giza faktoreak: migrazio-mugimendu handien ondorioz, inguru pobreak inguru garatuetara mugitzen dira; gerren, ekonomiaren edo gobernuen ondorioz gertatzen dira.

Migrazio-mugimenduak

Migrazioek edo migrazio-mugimenduek gizakiok, arrazoi askok bultzatuta, behin-behinekoz edo behin betikoz egiten ditugun mugimenduak dira:

• Emigrazioak: jatorrizko lurraldetik begiratuta (emigranteak).
• Immigrazioak: jendea iristen den herrialdetik begiratuta (etorkinak).

Migrazio motak eta iraupena

• Barneko migrazioak: herrialde edo inguru baten barnean gertatzen diren biztanleria-mugimenduak dira.
• Kanpoko migrazioak: pertsonek muga politikoak zeharkatzen dituztenean gertatzen diren biztanleria-mugimenduak dira.
• Behin-behinekoak: denbora-epe jakin baterako direnean.
• Behin betikoak: tokiz aldatzen diren pertsonak beste toki batean behin betikoz gelditzen direnean.