Biomak eta ekosistema urtarren ezaugarriak
Resumen
Dokumentuak lurreko biomen ezaugarriak aztertzen ditu: baso mediterraneoa, estepa, basamortua, sabana eta oihan tropikala, landaredia eta faunaren arabera. Ondoren, ekosistema urtarretako faktore abiotikoak azaltzen ditu, argiaren eragina sakoneran eta argi-zonak. Ikasleak bioma bakoitzaren klima eta espezieen bereizgarriak ulertuko ditu.
Puntos clave
- Baso mediterraneoko zuhaitzek hosto iraunkorrak dituzte eta argizari-geruza bat hezetasuna murrizteko.
- Estepak klima kontinentala du: negu hotzak, uda beroak eta prezipitazio irregularrak.
- Basamortuan egunaren eta gauaren arteko tenperatura-aldea oso handia izan daiteke (40ºC-koa).
- Sabanan tenperatura erregularrak dira (ez dira 17ºC-tik jaisten) eta euri oparo eta irregularrak.
- Oihan tropikalean tenperatura 24 eta 27ºC artean dago eta prezipitazioak oso oparoak dira.
- Sakonera handitzean argiaren eragina murrizten da; zona argituak gainazaletik 200 metrora arte iristen dira.
Biomak eta landaredia
Baso mediterraneoa
Landaredia: Arte eta artelatzeko hosto iraunkorreko basoak. Hauen hostoek argizari-geruza bat daukate hezetasuna murrizteko. Fauna: Mota askotako animaliak.
Estepa
Ezaugarriak: Baso hostoerorkorreko kokaleku berdina, baina klima kontinentala dauka; hau da, negu hotzak, uda beroak eta prezipitazio irregularrak. Landaredia: Belar-landareak ugaritzen dira. Fauna: Animali mota ugari (zaldia, oreina, bisontea, gazela).
Zona tropikaleko eta subtropikaleko biomak
Ekuatorearen inguruko zonaldea da. Oihana, basamortua eta sabana nabarmentzen dira.
Basamortua
Ezaugarriak: Egunaren eta gauaren arteko tenperatura-aldea oso handia da (40ºC-koa izan daiteke). Landaredia: Oso urria; ur-galeretarako moldatuta dago, arantzak edo sustrai luzeak erabiliz (kaktusa). Fauna: Oso urria, tenperatura altuen aurka defendatzeko moldaerak ditu (gamelua).
Sabana
Ezaugarriak: Tenperatura erregularrak (ez dira 17ºC-tik jaisten) eta euri oparo eta irregularrak. Landaredia: Belar-landare eta hosto erorkorreko zuhaitzak (akazia, baobabak). Fauna: Haragijaleak (lehoia, gepardoa) eta belarjaleak (errinozerontea, elefantea, antilopea).
Oihan tropikala
Ezaugarriak: Tarte mehe bat okupatzen duen bioma da, tenperatura erregularrak (24 eta 27ºC artean) eta prezipitazio oso oparoak dituena. Landaredia: Hosto iraunkorrez osatutako baso trinkoak. Zuhaitzen altuera argiaren araberakoa da. Fauna: Oso aberatsa eta anitza; intsektu eta hegazti mota asko daude.
Faktore abiotikoak ekosistema urtarretan
Uraren eta argiaren erabilgarritasuna murrizten den heinean, eguzki-erradiazioaren eragina ere txikitzen da; hau da, sakonera handitzean argi-izpiek ez dute ura zeharkatzen. Honen arabera bi zona sortzen dira:
- Zona argitua: Gainazaletik 200 metrotaraino. Hemen uraren tenperatura 3ºC-koa baino altuagoa izango da, sakoneraren arabera.
Descargar
PDF Word HTMLPreguntas frecuentes
Zer ezaugarri ditu basamortuko landaredia?
Oso urria da eta ur-galeretara moldatuta dago, arantzak edo sustrai luzeak erabiliz, kaktusa adibidez.
Zein da sabanaren ezaugarri nagusia?
Tenperatura erregularrak eta euri oparo eta irregularrak ditu. Landaredian belar-landareak eta hosto erorkorreko zuhaitzak nabarmentzen dira.
Ponte a prueba
Tarjetas de repaso
Pulsa una tarjeta para ver la respuesta.
Test
Preguntas generadas con IA a partir del documento: comprueba las respuestas con el texto.