Bernardo Atxagaren "Esploradorearena": Analisia eta Gaia

Poema honen gai nagusia irudimenaren indarra eta mundu ideal baten bilaketa da. "Esploradore nekatu" baten irudia erabiliz, errealitate tristearen aurrean (tristeziaren metro koadroak) sorkuntzak eta fantasiak eskaintzen duten ihesbidea azaltzen du.

Poemaren bidaia eta iruditeria exotikoa

Poemak esploratzaile baten ikuspuntutik bidaiatzen du. Hasieran, tristeziaz inguratuta dagoen norbait aurkezten digu, baina berehala hasten da ikus ditzakeen gauza harrigarriak zerrendatzen:

• Limoiondoak eta ardo usaineko muinoak.
• Kristalezko irlak.
• Urrezko zein zilarrezko hiriak.
• Suge erraldoiak eta tigreak bezalako animalia exotikoak.

Amaieran, ordea, onartzen du egun horiek guztiak berreskurezinak direla eta "txori imajinarioen" multzo baten moduan pausatzen direla bere memorian.

Baliabide estilistikoak eta irudigintza

Atxagak iradokizunez betetako estiloa erabiltzen du hemen:

• Anafora: "Ikus lezake" eta "ikus lezazke" esamoldeen errepikapenak gidatzen du poema osoa, erritmo hipnotiko bat sortuz.
• Sinestesia eta irudi indartsuak: "Ardo usaineko muinoak" edo soineko laranjatsuez jantzitako emakumeak bezalako irudiek zentzumenak pizten dituzte.
• Metafora: "Tristeziaren metro koadro bat", pertsonaren barne-egoera hertsia deskribatzeko.
• Konparazioa: Amaierako "txori imajinarioen multzokada lez", oroitzapenen iheskortasuna adierazteko.

Atxagaren unibertsoko ohiko elementuak

Poema honetan Atxagaren unibertsoko ohiko ezaugarriak agertzen dira:

• Mundu imajinarioak: Obaba edo Hamburgoren antzera, hemen ere mundu exotiko eta magikoak eraikitzen ditu (kristalezko irlak, urrezko ziutateak).
• Lotura logikoen gabezia: Irudiak pilatu egiten ditu, publizitatean edo zineman gertatzen den bezala, irakurleari irudi bakoitzaren konplexutasuna helarazteko.
• Sinpletasun poetikoa: Hitzak errazak dira, baina sortzen duten giroa oso sakona eta malenkoniatsua da, bere lehen etapa poetikoaren (Etiopia) ildotik.

Ondorioa: Sorkuntza bizirauteko modu gisa

Nire ustez, "Esploradorearena" poemak oso ondo islatzen du idazlearen ihes egiteko nahia. Esploratzailea ez da toki fisikoetara doan norbait, bere barne-munduan eta literaturan bidaia egiten duen pertsona bat baizik. Mundu moderno eta triste honen aurrean (tristeziaren metro koadroak), Atxagak sorkuntza eta fantasia proposatzen ditu bizirik irauteko modu gisa, nahiz eta jakin gauza horiek guztiak, azkenean, txori imajinarioak besterik ez direla.