Begia: tresna optiko naturala, egokitzapena eta ikusmen-akatsak

Begia tresna optiko naturala

BEGIA TRESNA OPTIKO GISA: Gizakiek munduarekin harremanean ikusmena funtsezkoa da. Begia tresna optiko naturala da, oso ona bada ere, mugak ditu.

Karakterizazioa

Funtzionamendua ulertzeko jakin behar da begiari kolorea ematen diona irisa dela. Erdiko irekiunetik, begi-ninitik, argia sartzen da. Begi-ninia zabaltzen eta estutzen da, argitasunaren arabera. Izpiak kornea-kristalino sistemaren bidez erretinan fokatzen dira.

• Kornean izpiak konbergitu egiten dira, eta kristalinoarekin hau erregulatu daiteke.
• Kristalinoa lente bikonbexu itxura du, eta honi esker distantzia desberdinetan dauden objektuak fokaliza daitezke.
• Begia sistema optiko konplexua da, baina osagai guztiak fokal aldakorreko lente konberg batez ordezka daitezke.
• Objektu baten tamaina erreala y da, eta α tamaina angeluarra.

Egokitzapena

Gogora dezagun hau: 1/a' - 1/a = 1/f'. Begiaren potentzia finkoa balitz, a' 22 mm izango litzateke, distantzia konkretu batean dauden objektuak bakarrik ikusi ahal izango genituzke.

Oso urrun dagoen objektu bat erretinan fokatzeko, 22 mm-ko distantzia fokala behar da. Hurbil dagoenean, berriz, distantzia fokal txikiagoa behar da. Begia erlaxatuta dagoenean, kristalinoaren distantzia fokal maximoa da. Hurbil dagoen objektua ikusteko muskuluak estutu egiten dira.

Prozesu honek muga bat dauka: objektua garbi ikus dezakegun distantzia txikiena 25 cm da, eta puntu urruna deritzo. Begi normal batek infinituan hartzen du. Egokitzapen-anplitudea hau da: A = 1/PU - 1/PH. Begi normal baten egokitzapen-anplitudea 4 dioptriakoa da.

Ikusmen-akatsak

Konberg-akatsik ez duen begia emetropea deritzo, eta akatsa duena ametropea.

• Miopia: kristalinoa konbergenteegia da. Begi erlaxatuaren lenteen irudi-fokua erretinaren aurrean dago. Beraz, PU ez da infinituan egongo, hurbilago baizik. Miopeek gaizki ikusten dute urrunean. Akatsa zuzentzeko lente diberjenteak erabiltzen dira, horrela infinituan dagoen objektuaren irudia PU-n ematen da eta begiak ondo fokatu dezake. 1/a' - 1/a = 1/f' = Φ'.
• Hipermetropia: kasu honetan kristalinoa behar bezain konbergentea ez da. Begi erlaxatuaren lentearen irudi-fokua erretinaren atzean dago. PH normalean baino urrunago dago eta ezin da hurbil ondo ikusi. Hipermetropia zuzentzeko lente konbergenteak erabiltzen dira, eta potentzia 1/a' - 1/a = 1/f' = Φ' da.