As Etapas da Antiga Roma: Monarquía, República e Imperio

Etapas Históricas da Antiga Roma

Na historia da Antiga Roma distínguense tres grandes períodos políticos:

1. A Monarquía (753 – 509 a. C.)

Durante esta primeira etapa, Roma tivo sete reis: Rómulo, Numa Pompilio, Tulo Hostilio, Anco Marcio, Tarquinio Prisco, Servio Tulio e Tarquinio o Soberbio.

A monarquía romana apoiábase en tres fundamentos esenciais:

• O poder do rei: abranguía os terreos:
  • Relixioso: dirixía as cerimonias relixiosas.
  • Político: salvagardaba as leis e costumes patrios, vixiaba todos os actos xudiciais, convocaba a Asemblea, etc.
  • Militar: tiña o mando absoluto na guerra.
• O consello de anciáns: axudaba e aconsellaba ao rei.
• Os comicios: asembleas de cidadáns que ratificaban as leis presentadas polo rei.

2. A República (509 – 27 a. C.)

A República creouse tras a expulsión de Tarquinio o Soberbio para repartir os poderes que antes estaban concentrados na persoa do rei. O obxectivo era lograr que os cargos públicos foran temporais e que o pobo acadara unha maior xustiza, librándose dos abusos dos nobres.

O resultado foi un triángulo político sostido sobre tres columnas:

• O Senado (senatus): a máxima autoridade da República, integrado por 300 membros con escano vitalicio. Dirixía a política exterior, controlaba a facenda pública e nomeaba os maxistrados destinados ás provincias.
• As asembleas populares (comitia): a elas acudían todos os cidadáns (maiores de idade en plenitude de dereitos, sen incluír mulleres nin escravos) e eran convocadas polos maxistrados maiores. Entre as súas atribucións figuraban a elección de maxistrados, a ratificación de leis e as propostas sobre asuntos diversos (declaración de guerra, alianzas, etc.). O voto era escrito e secreto.
• As maxistraturas (magistratus): funcionarios administrativos elixidos nas asembleas populares por un ano como órganos colexiados. Accedíase a cada unha delas desde a inmediatamente inferior (cursus honorum).

Crise da República e os Triunviratos

• 1º Triunvirato: formado por Xulio César, Pompeio e Craso. Tras derrotar a Pompeio nunha guerra civil, produciuse o malestar dalgúns senadores e o posterior asasinato de César no ano 44 a. C.
• 2º Triunvirato: formado por Marco Antonio, Lépido e Octavio. Tras a retirada de Lépido da loita política e a derrota de Marco Antonio na batalla de Accio, Octavio quedou convertido no único dono do Mediterráneo.

3. O Imperio (27 a. C. – 476 d. C.)

Octavio inaugurou o Principado, réxime que recuperou moitos elementos da antiga monarquía. Séculos máis tarde, Diocleciano instaurou o Dominado (monarquía absoluta).