Chuletas y apuntes de Historia de Formación Profesional

Euskal Autonomia Estatutua

Errepublika garaian, Estatutu Euskalduna aurrera ateratzeko saiakera ugari egin ziren. Lehen proiektua, Estellako Estatutua (1931ko ekaina), alkate nazionalistek onartu zuten, baina Gorteek erlijio-gaiagatik baztertu zuten. Bigarren proiektua, Nafarroak baztertu zuena, 1933ko abenduan Gorteetara aurkeztu zen eta erdiko-eskuineko alderdien gehiengoa zegoelako baztertu zuten. 1936ko otsaileko Hauteskundeetan Frente Popularren garaipenaren ondoren, estatutuaren proiektua berreskuratu zen, baina Frankoren estatu-kolpeak onarpena atzeratu zuen.

Gerra Zibila piztuak Euskal lurraldeen banaketa baieztatu zuen: Bizkaia eta Gipuzkoa Errepublikaren Gobernuaren alde mantendu ziren, Araba eta Nafarroa armada matxinatuaren alde.

Autonomiaren

Aztergai dugun manifestu hau Cadizko Gorteetan bildutako absolutismo talde batek idatzi zuen 1814an , Independentzia Gerra bukatu eta Fernando VII.Aren erregealdiaren hasiera etortzear zegoen garai horretan. Aipatutako Fernando VII.Ari dago zuzenduta , absolutismoa berrezarri eta momentuan zegoen liberalismoa deuseztatzeko asmoarekin. Jatorriari dagokionean lehen mailakoa da , gertakizuna eman zen garaian bertan idatzita baitago. Forma erreparatuz gero , zirkunstantziala dela esan dezakegu , publiko egin zen eskutitz bat delako. Kokapenarekin bukatzeko , edukia kontutan hartuta , politika gaia jorratzen da idatzian zehar.

Dokumentu honen azterketarekin hasteko , ezinbestekoa dugu hitz batzuen azalpena egitea ondoren ideiak hobeto ulertzeko .

Introducción

La Primera Guerra Mundial fue un conflicto bélico sin precedentes, superando en magnitud y devastación a cualquier otra guerra anterior. Causó la muerte de más de 20 millones de personas, entre civiles y militares, y provocó daños materiales y sociales de una escala nunca vista en un conflicto internacional. Aunque inicialmente la guerra fue recibida con cierto entusiasmo por los jóvenes, en 1918 se había convertido en una lucha cruel y despiadada, carente de cualquier encanto para ambos bandos. Sin embargo, su final trajo consigo una sensación de alegría expansiva, con la esperanza generalizada de que esta sería la "última guerra".

Sobre la Primera Guerra Mundial

A principios del siglo XX, el mapa político de Europa... Continuar leyendo "La Primera Guerra Mundial: Un Conflicto Devastador" »

Isabel II (1833-1843): Las Regencias

Definición

Fernando VII, ante la previsión de que su único descendiente no fuera varón, publicó la Pragmática Sanción que dejaba sin efecto a la Ley Sálica de 1713, mediante la cual las mujeres podían reinar. Fernando VII murió en 1833, cuando su hija Isabel tenía dos años de edad. Ante esta minoría de edad, el poder cayó en manos de regentes: primero su madre, María Cristina (1833-1840), y después el general Espartero (1840-1843).

Desarrollo

La Regencia de María Cristina se caracterizó por la necesidad de apoyos para ganar las guerras carlistas, conservar el poder y conseguir que su hija fuera la reina de España. Para conseguirlos, planteó reformas e hizo concesiones a los liberales, lo... Continuar leyendo "Las Regencias durante el Reinado de Isabel II (1833-1843): Implantación del Liberalismo en España" »

9. GAIA ESTATU FRANKISTAREN SORRERA

5.5 ESTATU FRANKISTA BERRIAREN SORRERA

1938-an, Francoren Lehen gobernua sortu zen. Estatuaren Administrazio zentralaren legea aldarrikatu zen, estatuburuari izaera Orokorreko arau juridikoak emateko botere gorena ematen zion.
Francok bere Gain hartu zituen hiru botereak, eta botere pertsonala betiko sendotu zuen. Errepublikaren aurka altxatu ziren indarrak ordezkatuta zeuden gobernuan (militarrak, falangistak, karlistak eta monarkikoak)
, caudilloari Izandako fideltasunagatik.

Francok utzi zuen errepublikaren lan Erreformista guztia

Autonomia-estatutuak indargabetu, gaztelania hizkuntza ofizial bakarra, lege laiko guztiak deuseztatu zituen (ezkontza zibilarena eta dibortzioarena, hezkuntza-erreforma…), elizak

Imperialismo y expansión colonial (siglos XIX-XX)

Gran Bretaña

Gran Bretaña poseía en un principio la colonia del Cabo (en Sudáfrica). Su objetivo era unir este territorio con Sudán (en el norte), conquistando los territorios intermedios. En su progresión hacia el norte se anexionó Rhodesia (las actuales Zambia y Zimbabue) y también chocó contra los bóers (pobladores de origen holandés), a los cuales venció, logrando anexionarse el Estado Libre de Orange y el Transvaal (en la actual Sudáfrica). También tuvo que enfrentarse a tropas zulúes. Superados estos problemas, la expansión se completó con la incorporación de Nigeria, Somalia, Kenia y Uganda.

África

• Colonia del Cabo (Sudáfrica).
• Rhodesia (actuales Zambia y Zimbabue).
• Orange

La Comunidad Económica Europea

El Plan Marshall exigía que los países beneficiados administrasen por sí mismos la distribución de las ayudas. Así nació en 1948, la OECE (Organización Europea de Cooperación Económica), llamada OCDE (Organización para la Cooperación y el Desarrollo Económicos) desde 1961. Un año después, diez países de Europa Occidental formaron el Consejo de Europa. El Benelux (1948) y la CECA (1951) fueron antecedentes inmediatos de la CEE.

El Tratado de Roma y la CEE

El Tratado de Roma es el documento constitutivo de la CEE. Se firmó en 1957. La CEE se convierte en la CE. Los países firmantes del Tratado de Roma fueron seis: Bélgica, Países Bajos, Luxemburgo, Italia, Francia y la RFA.

De la Europa de los Seis

Errusiako Iraultza

Ekonomia aurreratua eta gizarte atzeratua

Errusiako inperioa, XX. mendearen hasieran, munduko potentzia handienetako bat zen. Indar handia zeukan, baina indar hori itxurazkoa zen, bertako ekonomia eta gizarte atzeratuaren ondorioz, Errusia oso urrun zegoen, adibidez, Britainia Handia nazio modernotik.

Gizartearen aldetik, Errusian garapena eta atzerakuntza nahasten ziren. Atzerakuntza ekonomikoaren ondorioz, industriaren garapena berandu iritsi zen. Gainera, enpresari gehienak atzerriko kapitalaren esku zeuden.

Gatazka politikoak

XX. mendearen hasieran, Errusiako inperioa monarkia absolutu anakronikoa zen. Tsarrak agintea zeukan (garapen ekonomikoaren kontra). Industriako langileen eta intelektual erradikalen artean, marxismoaren... Continuar leyendo "Errusiako Iraultza: 1905etik Stalinera" »

Foru Hobekuntza

1. Sarrera

Testuaren izaera juridiko-politikoa da (lege organikoa) eta lehen eskuko iturria da. Lege bat denez, publikoa da. Testua Foru Parlamentuak eta Espainiako Gorteek onartu zuten, UCDren Gobernuaren eta Nafarroako Foru Diputazioaren arteko negoziazioen ostean. 1982an onartu zuten Foru Hobekuntza, eta 1978ko konstituzioak onartutako “autonomia erkidegoen estatua” osatzen ari ziren oraindik. Foru Hobekuntzarako hainbat artikulu agertzen dira: Nafarroaren definizioa, legearen helburuak, eskubide berdintasuna Espainiarekiko, hizkuntza ofizialak, instituzio foralak, Nafarroako Parlamentuaren eskuduntzak eta autonomia fiskala.

2. Gertakari hurbilak

1978ko konstituzioak erregioei autonomia erkidegoa osatzeko aukera eman zien,... Continuar leyendo "Nafarroako Foru Hobekuntza: bilakaera historikoa eta testuinguru politikoa" »