Zerbitzariak eta sarearen oinarrizko kontzeptuak: DNS, web, LAMP, TCP/IP eta gehiago

Zerbitzariak eta sare kontzeptuak

Zerbitzaria: sarean konektatutako ordenagailua da, sareko gainerako ordenagailuei bere baliabideak eskaintzen dizkiena. Normalean datu zentralizatuak mantentzeko edo baliabide partekatuak kudeatzeko erabiltzen da. Zerbitzari terminoa informazioa partekatzeko aukera ematen duen softwareari ere deitzen zaio.

DNS zerbitzaria

DNS (Domain Name System, domeinu izenen sistema) domeinu izenei lotutako informazio anitza esleitzen dien sistema da. Bere funtzio nagusia IP helbideak domeinu izenetara itzultzea da.

Adibidez, ftp.prox.mx domeinuaren IP helbidea 200.64.128.4 da. Gehienek ordea domeinu izena idazten dute nabigatzailean, IP zenbakia baino errazagoa baita gogoratzea. Gainera, IP helbide numerikoa aldatu daiteke hainbat arrazoirengatik, baina izena berdin mantentzen da.

Web zerbitzaria

Web zerbitzaria zerbitzariaren aldean edozein aplikazio prozesatzen duen programa da. Bezeroarekin bi noranzkoko edo noranzko bakarreko konexioak ezartzen ditu, sinkronoak edo asinkronoak, eta erantzuna sortu edo jasotzen du edozein lengoaia edo aplikazioan. Bezeroak jasotako kodea normalean web nabigatzaile batek konpilatu eta exekutatzen du. Datu hauen transmisioan oro har HTTP protokoloa erabiltzen da.

LAMP zerbitzaria

LAMP aplikazio multzoa da (Linux, Apache, MySQL, PHP/Python/Perl), web zerbitzariak sortzeko erabiltzen dena. Garatzaileei web zerbitzari baterako beharrezko osagai guztiak eskaintzen dizkie: sistema eragilea (Linux), datu base kudeatzailea (MySQL), web zerbitzari softwarea (Apache) eta script programazio softwarea (PHP, Python edo Perl).

Mezu zerbitzaria

Mezu zerbitzaria sare bidezko transmisio datu-sareen bidez mezuak bidali, jaso eta kudeatzeko aplikazio informatikoa da. Erabiltzaileek dokumentuak bidaltzeko beste bide batzuek baino abiadura askoz handiagoan komunikatzea ahalbidetzen du.

OpenSSL zerbitzaria

OpenSSL (Open Secure Sockets Layer) aplikazio multzoa da, SSL protokoloa erabiliz sarean komunikazio zifratuak egiteko aukera ematen duena.

Aplikazio zerbitzaria

Aplikazio zerbitzaria ordenagailu sare batean dauden aplikazio jakin batzuk exekutatzen dituen zerbitzaria da. Aplikazio zerbitzari batek, normalean, aplikazioaren negozio logikaren eta datuetarako sarbidearen funtzio gehienak (edo guztiak) kudeatzen ditu.

Abantailak

• Datu eta kode osotasuna: makina zerbitzari bakar batean edo gutxi batzuetan zentralizatuta dagoenez, eguneraketak erabiltzaile guztientzat bermatuta daude.
• Konfigurazio zentralizatua: aplikazioaren konfigurazioan egindako aldaketak, adibidez datu base zerbitzaria mugitzea edo sistemaren konfigurazioa, modu zentralizatuan egin daitezke.
• Errendimendua: sareko trafikoa aurkezpen geruzako trafikora mugatzen da, eta horrek bezero/zerbitzari eredua hobetzen du aplikazio handietan.

Fitxategi zerbitzaria

Fitxategi zerbitzaria ordenagailu sare bateko zerbitzari mota da, gordetako fitxategietarako urruneko sarbidea ematen duena. Bezeroaren ikuspuntutik, partekatutako fitxategien kokapena gardena da; beraz, fitxategia urruneko fitxategi zerbitzari batean edo makinaren disko lokalean dagoen ez da nabarmen bereizten.

Fitxategi zerbitzarietan erabili ohi diren protokoloak hauek dira:

• SMB/CIFS (Windows-en)
• Samba (Linux-en)
• NFS (Linux-en)

Komunikazioa eta transmisioa

CSP (Communicating Sequential Processes)

CSP (Communicating Sequential Processes, prozesu sekuentzialen komunikazioa) prozesuen arteko komunikazioan oinarritutako programazio eredu konkurrentea da.

Transmisio sinkronoa

Transmisio sinkronoa datu trama bat bidaltzeko teknika da (karaktere multzoa). Trama sinkronismo bit multzo batekin (SYN) hasten da eta bloke amaierako bit multzo batekin (ETB) amaitzen da.

Abantailak

• Transmisio abiadura handia.
• Ekipamenduak teknologia osoagoa du eta kostu handiagoa.
• Abiadura handiko transmisioetarako egokiak dira (1.200 baudio edo gehiago).
• Datu fluxua erregularragoa da.

Transmisio asinkronoa

Transmisio asinkronoa igorlea eta hartzailea sinkronizatzeko prozesua kode-hitz transmititu bakoitzean egiten denean gertatzen da. Sinkronizazio hori kode bakoitzaren ingurunea definitzen duten bit berezien bidez egiten da.

Abantailak eta desabantailak

• Erroreen kasuan, karaktere kopuru txiki bat galtzen da beti, sinkronizatuta daudelako eta bat-bat transmititzen direlako.
• Transmisio errendimendu baxua, erabilgarriak diren bitez gain sinkronismo bitak transmititu behar direlako karaktere bakoitzeko.

Sare topologia eta protokoloak

Sare topologia

Sare topologia sarea osatzen duten nodoek komunikatzeko erabiltzen duten konexio egitura da.

Izarra sarea

Izarra sarea estazio guztiak zentral puntu batera zuzenean konektatuta dauden sarea da. Komunikazio guztiak zentral horren bidez egin behar dira.

Komunikazio protokoloa

Komunikazio protokoloa informazioa kanal batetik bidaltzeko beharrezko arau normalizatuen multzoa da: errepresentazioa, seinaleztapena, autentifikazioa eta errore detekzioa barne.

TCP/IP

TCP/IP Internet-en oinarria da, eta hainbat sistema eragile erabiltzen dituzten ordenagailuak konektatzeko balio du (PCak, miniordenagailuak eta ordenagailu zentralak), tokiko sareetan (LAN) eta sare zabaletan (WAN).

Deadlock

Deadlock (blokeo muturrekoa) sistema konkurrente batean exekutatzen ari diren prozesu edo hari multzo baten blokeo iraunkorra da, sistemaren baliabideengatik lehiatzen direnean edo elkarren artean komunikatu behar dutenean.

Frame Relay

Frame Relay (frame-mode bearer service) zirkuitu birtualen bidezko trafikoa transmititzeko komunikazio teknika da.

ARP protokoloa

ARP (Address Resolution Protocol, helbide ebazpen protokoloa) informatikan helbide ebazpenerako protokoloa da, eta helbide IP jakin bati dagokion hardware helbidea aurkitzeko arduraduna da.