XX. Mendeko Filosofia: Ortega, Wittgenstein eta Joera Nagusiak
Enviado por Programa Chuletas y clasificado en Filosofía y ética
Escrito el en 
vasco con un tamaño de 2,29 KB
Ortega y Gasset-en Pentsamendua
Objetibismoa eta Gizarte-Ardura
Ortegaren gaztaroko pentsamendua (1902-1914), objetibista deritzo. Espainiaren atzerapenari aurre egiteko, zientzia eta arrazionaltasuna beharrezkoak zirela defendatu zuen. Eliteak gidatu behar zuen masa antolatua, eta hezkuntzak funtsezko papera jokatzen zuen.
Prespektibismoa eta Arraziobitalismoa
El Espectador idatzietan, prespektibismoaren garrantzia azpimarratu zuen, egia ikuspuntu ezberdinen batuketatik lortzen dela defendatuz. Tolerantzia funtsezkoa da bizikidetzarako. Geroago, arraziobitalismoan, bizitza (nia eta zirkunstantzia) errealitate erradikal gisa definitu zuen.
Wittgenstein-en Filosofia
Lehen Wittgenstein: Tractatus Logico-Philosophicus
Hizkuntzaren, pentsamenduaren eta errealitatearen arteko mugak aztertu zituen. Zientziaren hizkuntza zentzudun bakarra dela defendatu zuen, eta filosofiak hizkuntzaren mugak argitu behar dituela. "Esan daitekeen guztia argiro esan daiteke, eta hitz egin ezin daitekeenari buruz, isildu egin behar da."
Bigarren Wittgenstein: Azterketa Filosofikoak
Hitz baten esanahia bere erabileran datza. Hizkuntza-jolasak aztertu zituen, hizkuntza jokaera sozial gisa ulertuz. Filosofiak ez du hizkuntza ideal bat sortu behar, baizik eta hizkuntza-jolasak deskribatu.
Bizi-Arrazoimena eta Historia-Arrazoimena
Bizitza eta Historia
Ortegak bizi-arrazoimena proposatu zuen, arrazoimen arrazionalista kritikatuz. Arrazoia bizitzaren testuinguruan txertatu behar da. Bizitza eta historia ulertzeko, arrazoi hutsari uko egin behar diogu. Gizakia ez da natura, historia baizik.
Ideiak eta Sinisteak
Sinisteak berez ditugun usteak dira, eta ideiak jarduera intelektualaren emaitza. Sinisteak errealitatearen oinarria dira, eta ideiak bigarren mailakoak. Garrantzitsua da biak ez nahastea.
XX. Mendeko Filosofia: Hurbilketa Orokorra
- Hegelen filosofiaren kritikak filosofiaren zatiketa ekarri zuen.
- Filosofia analitikoa eta kontinentala sortu ziren.
- Hizkuntza-biraketak garrantzi handia izan zuen.
- Teoria kritikoa eta existentzialismoa garatu ziren.