XX. Mendeko Arte Abangoardiak: Mugimendu Iraultzaileak eta Haien Ezaugarriak

XX. Mendeko Arte Abangoardiak

XX. mendearen hasieratik Bigarren Mundu Gerrara arte, artearen munduan hainbat korronte iraultzaile agertu ziren, "abangoardiak" deiturikoak. Korronte hauek oso azkar sortu ziren; ia bi urtean behin mugimendu berri bat jaiotzen zen. Abangoardiek artearen izaeraren inguruko hausnarketa sakon bat proposatzen zuten eta artearen forma tradizionalak arbuiatu nahi zituzten. Horiei esker, artearen tradizioarekin hautsi nahi izan zen, eta zenbait abangoardiek gizartea eraldatzeko asmo politikoa ere hartu zuten. Esaterako, surrealismoa eta dadaismoa sozialismoarekin lotu ziren. Abangoardiak ez ziren arte genero tradizionaletara mugatu, baizik eta altzari diseinua, diseinu grafikoa eta beste hainbat alor landu zituzten. Korronte hauek, bestalde, "ismoak" izenez ere ezagutzen dira.

Lehenengo Abangoardiak

Lehenengo zatian, honako abangoardiak aztertzen dira:

Fauvismoa

"Modu basatian" margotzea proposatzen duen mugimendua da. "Fauve" hitzak "piztia" esan nahi du. Mugimendu honek Van Gogh-en pintzelkada bizietan, Gauguin-en kolore ez-deskribatzaileetan eta Cézanne-ren kolorezko planoetan aurkitu zituen bere aurrekariak. Fauvismoaren ezaugarririk nabarmenena kolorearen erabilera probokatiboa da.

Espresionismoa

Fauvismoarekin batera jaio zen Alemanian. Mugimendu honek errealitatearen inpresioa baino gehiago artistaren barne espresioa adieraztea bilatzen zuen, eta horretarako errealitatea modu deformatuan irudikatzen zuen. Bere helburua artistaren subjektibotasuna azaleratzea zen. Espresionismoaren autore nagusietako bat Edvard Munch izan zen.

Kubismoa

Irudiak forma geometrikoen bidez, batez ere kuboen bidez, adierazteko abangoardia izan zen. Ez zen aurreko mugimenduetako bat gehiago; kubismoak arte tradizioarekin guztiz hautsi zuen. Pablo Picasso izan zen bere figura nagusia. Kubismoak ikuspegien aniztasuna proposatu zuen, perspektiba bakarra baztertuz, eta horri "perspektibismoa" deitu zitzaion. Cézanne-ren eragina nabaria da pintzelkada laukizuzenetan, eta baita Antzinako Egiptoko irudien ikuspegian ere.

Abstrakzioaren Garapena

Testuinguru garrantzitsu batean sortu zen abstrakzioa: Lehen Mundu Gerra, Errusiar Iraultza eta kolonialismo garaian. Giro bortitz horretan, arte abstraktoa jaio zen. Abstrakzioak ez du erreferentziarik egiten mundu naturalari eta figuratibismoaren kontrakoa da. Artistarik garrantzitsuenak Vassili Kandinsky, Piet Mondrian eta Kazimir Malevich izan ziren. Abstrakzioaren helburua espiritura hurbiltzea zen, eta horretarako koloreak, lerroak eta orbanak konbinatzea bilatzen zuten, irudizko erreferentziak alde batera utzita.

Dadaismoa eta Surrealismoa

Dadaismoa Tristan Tzara eta Hugo Ball-ek sortu zuten. Mugimenduaren izena kasualitatez hautatu zuten: hiztegian labana sartuta, "dada" hitza (haurren zezeltzea) aurkitu zuten. Dadaistak jatorri burgesekoak ziren baina klase horrekiko gorrotoa adierazi zuten, Gerra Handiaren porrota eta gero. Dadaismoaren ezaugarriak irrazionaltasuna, ironia, probokazioa, iseka eta ausazko sortzea dira.

Surrealismoa, berriz, ametsen mundua, irrazionaltasuna eta inkontzientea azpimarratu zituen. Sigmund Freud-en psikoanalisian oinarritu ziren. Surrealismoa literatura eta pintura automatikoan ere islatu zen, non artista saiatu egiten zen bere burua ez erreprimitzen. Generación del 27 eta La Casa de Bernarda Alba lanetan ere surrealismoaren eragina antzeman daiteke. Pintore garrantzitsuenetakoak Salvador Dalí eta Joan Miró izan ziren.