Vocabulario de Francés y Apuntes de la Generación de 1922 de las Vanguardias Gallegas
1. Vocabulaire Français
1.1. Les médias et l'information
- Lire le journal : leer el periódico.
- Un article : un artículo.
- Une rubrique : una sección.
- Être abonné(e) à un magazine : estar abonado a una revista.
- S’informer à la télé / à la radio : informarse en la televisión / en la radio.
- Regarder le JT (journal télévisé) : ver el telediario.
- Les réseaux sociaux : las redes sociales.
- Les journaux en ligne : periódicos digitales.
- Info sûre vs fake news : información fiable frente a noticias falsas.
- Indispensable / important : indispensable / importante.
- Débile : estúpido / ridículo.
- Ça ne me dit rien : no me dice nada / no me apetece.
1.2. L'environnement et les gestes écologiques
- Trier : clasificar / separar residuos.
- Jeter les déchets : tirar la basura / residuos.
- Recycler : reciclar.
- Économiser : ahorrar.
- Les transports en commun : el transporte público.
- Acheter en vrac : comprar a granel.
- Sans emballages : sin embalajes ni envases.
- Refuser les sacs en plastique : rechazar las bolsas de plástico.
- D’occasion : de segunda mano.
- Les friperies : tiendas de ropa de segunda mano.
- Un sac en plastique : una bolsa de plástico.
- Une bouteille en verre : una botella de vidrio.
- Une canette en alu : una lata de aluminio.
- Protéger l'environnement : proteger el medio ambiente.
- Une opération écologique : una acción / campaña ecológica.
- Lutter contre la pollution : luchar contra la contaminación.
- Ramasser des déchets : recoger basura.
- Nettoyer une plage : limpiar una playa.
- C'est pas possible / pas croyable ! : ¡no es posible! / ¡no me lo creo!
- C'est inadmissible ! : ¡es inadmisible!
1.3. La solidarité et l'engagement social
- Être solidaire : ser solidario.
- Aider une cause : ayudar a una causa.
- S’engager : comprometerse.
- Collecter des vêtements : recoger ropa.
- Un colis de nourriture : un paquete de comida.
1.4. Les nombres et les approximations
- Dix mille : 10 000.
- Cent mille : 100 000.
- Un million : 1 000 000.
- Un milliard : mil millones (1 000 000 000).
- Une dizaine : una decena.
- Une douzaine : una docena.
- Une vingtaine : una veintena.
- Une trentaine : una treintena.
- Un millier : un millar.
2. Literatura Galega: As Vangardas e a Xeración de 1922
A Xeración de 1922 supón a renovación vangardista da literatura galega. Os seus autores procuraron a modernización das formas literarias sen renunciar á identidade de Galicia.
2.1. Representantes principais
- Poesía: Manuel Antonio, Luís Amado Carballo, Fermín Bouza-Brey, Álvaro Cunqueiro, Luís Pimentel e Manuel Luís Acuña.
- Narrativa e teatro: Rafael Dieste.
2.2. Tendencias do vangardismo poético galego
A. O Hilozoísmo (ou Imaxinismo)
- Representante principal: Luís Amado Carballo (Pontevedra, 1901-1927).
- Elemento fundamental: A paisaxe humanizada mediante elementos da natureza personificados.
- Recursos poéticos: Personificación ou prosopopea, sucesión de imaxes plásticas, visuais e auditivas.
- Obras destacadas: Proel (1927) e O galo (1928).
B. O Neotrobadorismo
- Representantes principais: Fermín Bouza-Brey e Álvaro Cunqueiro.
- Difusor histórico: José Joaquim Nunes (cunha influente edición das cantigas en 1928).
- Temas e ambiente: Temática amorosa inspirada na lírica medieval galego-portuguesa, ambientada en paisaxes primaverais.
- Recursos formais: Paralelismo, leixaprén e refrán.
- Obras fundamentais:
- Fermín Bouza-Brey: Nao senlleira (1933).
- Álvaro Cunqueiro: Cantiga nova que se chama riveira (1933) e Dona do corpo delgado (1950).
C. Outras correntes vangardistas (Creacionismo e Vangarda Pura)
- Álvaro Cunqueiro:
- Vangarda pura / Primeiras obras: Mar ao norde (1932; trazos de cubismo e creacionismo como o esquematismo ou a deshumanización) e Poemas do si e non (1933; contido amoroso con trazos surrealistas).
- Neotrobadorismo: con obras xa citadas de madureza lírica.
- Manuel Luís Acuña: Autor do poemario Fírgoas (1933), de trazos creacionistas e hilozoístas, con poemas moi próximos ao estilo de Cunqueiro.
2.3. Manuel Antonio (1900-1930)
É a figura máis radical e senlleira do vangardismo galego.
Obras
Con anacos do meu interior (1920-1922), Foulas (1922-1925), o manifesto Máis alá! (1922), Sempre e mais dispois (1923), De catro a catro (1928) e Viladomar (1928).
Etapas poéticas
- Etapa de formación: Dominada por temas como a noite, o mar, a morte, as tebras e o fatalismo.
- Etapa creacionista: Marcada por De catro a catro. Destacan os elementos de vangarda: disposición irregular dos versos, uso de espazos en branco no interior do verso, emprego expresivo de maiúsculas, ausencia de signos de puntuación, sentido do humor, simbolismo, elementos mecánicos e léxico mariñeiro.
- Etapa de regreso: Recupera o ton e as formas poéticas máis tradicionais ou próximas aos libros da súa primeira etapa.
O manifesto ¡Máis alá! (1922)
- Crítica directa ao ruralismo e aos escritores do pasado (tacha a Rosalía de «chorona», a Curros de «rebelde» e a Pondal de «bardo institucional»).
- Defensa afervoada da lingua galega e do individualismo creador na literatura.
- Chamamento á mocidade galega para romper co pasado e encarar o porvir con vocación universal.
2.4. Luís Pimentel (1895-1958)
- Obras principais: Triscos (1950), Sombra do aire na herba (1959) e Barco sin luces (1960).
- Temas: Predominio dos sentimentos íntimos: angustia, melancolía, medo e unha visión pesimista da vida (presenza constante da dor, a traxedia e a morte), en contraste coa descrición de ambientes refinados. Trata tamén o cotián: a pequena cidade de Lugo, o mundo dos nenos, as clases humildes ou o concerto dominical nun quiosco.
- Forma e estilo: Fortemente influído polas vangardas a través do emprego do verso libre, ausencia de rima, imaxes oníricas achegadas ao surrealismo, ironía e quebra do discurso lóxico tradicional.
2.5. Vangardas na prosa e no teatro: Rafael Dieste (1899-1981)
Nado en Rianxo, exiliado en Buenos Aires e membro da Real Academia Galega (1970). Destacou tanto na narrativa breve coma na dramaturxia renovadora.
Narrativa: Dos arquivos do trasno (1926; ampliado en 1962)
- Conxunto de 20 contos que afondan na identidade galega.
- Temas: A morte, o retorno, a emigración e a soidade.
- Estética: Fusión do plano real co imaxinario (a Santa Compaña, supersticións populares), considerado un precursor do Realismo Máxico en Galicia.
Teatro: A fiestra valdeira (1927)
Pesa teatral ambientada en Rianxo que reflexiona sobre o conflito entre a autenticidade e as aparencias da identidade.
- Protagonista: Don Miguel, mariñeiro enriquecido tras emigrar (indiano).
- 1.º Lance: Don Miguel encarga o seu retrato ao pintor Antonio. A muller e a filla rexeitan o fondo mariñeiro orixinal por consideralo humilde de máis e esixen que se pinte un xardín fidalgo.
- 2.º Lance: Estala o conflito social e moral. Os mariñeiros locais néganse á mentira e rouban cortando o anaco de mar do cadro, por ser o símbolo do verdadeiro Don Miguel.
- 3.º Lance: Reconciliación final. Os mariñeiros restitúen o lenzo, a familia asume e acepta o seu pasado obreiro, e Don Miguel recupera a súa integridade fronte á vaidade social.