A Vangarda Literaria Galega: Unha Exploración de Cunqueiro, Manuel Antonio e Pimentel

A Vangarda Galega: Cunqueiro, Manuel Antonio e Pimentel

Este documento explora as figuras clave do vangardismo na literatura galega, centrándose en Álvaro Cunqueiro, Manuel Antonio e Luís Pimentel, destacando as súas achegas e características distintivas dentro deste movemento.

Cunqueiro

Álvaro Cunqueiro é unha figura central na vangarda galega, coñecido pola súa versatilidade e a incorporación de elementos innovadores na súa obra.

Vangarda Pura

• Cubismo, Creacionismo: Exemplificado en Mar ao norde. O tema principal é o mar.
• Surrealismo: Presente en Poemas do si e do non. O tema central é o amor.

Neotrobadorismo

Cunqueiro tamén explorou o neotrobadorismo con obras como Cantiga nova que se chama ribeira e Dona do corpo delgado.

Herba de aquí e acolá

Esta obra, Herba de aquí e acolá, destaca por abordar distintas datas, temas e estilos. Caracterízase polo tratamento dos mitos clásicos, o tempo e a morte.

Manuel Antonio

Manuel Antonio é o prototipo de artista de vangarda: rupturista, inconformista, aventureiro e antiacadémico.

Ideoloxía

A súa ideoloxía caracterízase pola rebeldía, o compromiso nacionalista galego e a simpatía polo anarquismo.

Rupturismo

O seu rupturismo maniféstase claramente no Manifesto ¡Máis alá! (1922) e no artigo "Prólogo dun libro de poemas que ninguén escribiu" (1924). A súa posición é marcadamente rupturista respecto á literatura galega da época e anterior, xa que renega do ruralismo, do costumismo, da poesía patriótica e do legado das grandes figuras do Rexurdimento.

Ismos

Manuel Antonio non seguiu mimeticamente ningún ismo, senón que asimilou con criterio propio elementos dos mesmos, especialmente do creacionismo.

Etapas

• Formación: Anterior ao vangardismo, con elementos tradicionais, modernistas e vangardistas. Predomina o fatalismo.
• Ruptura Vangardista: Comeza con Con anacos do meu interior (vangardismo na puntuación, tipografía); Foulas (aproximación ao caligrama e ao cubismo); Sempre e máis despois; e De catro a catro (1928).
• Retroceso no Vangardismo: En Viladomar, obsérvase unha volta á rima e á lóxica do discurso. O eu lírico sitúase en terra, expresando nostalxia e saudade.

De catro a catro (Ed. Nós, 1928)

Esta obra, ilustrada por Maside, foi probablemente escrita no paquebote Constantino Candeira (piloto).

Estrutura Circular

A obra presenta unha estrutura circular:

• Saída (ilusión: "Intencións")
• Navegación (aventura)
• Regreso (saudade: "Adeus")

Tema

A unidade temática é unha navegación polo Mar e polo Eu. O mar é visto desde dentro, con unha realidade existencial que aborda a soidade, a monotonía, a saudade, a vida e a morte.

Forma

Os trazos vangardistas inclúen a ruptura métrica tradicional, a tipografía (disposición irregular dos versos, espazos en branco, maiúsculas), o uso de símbolos, imaxes e o mecanicismo (tecnicismos).

Interpretacións

Este poemario pode ter distintas lecturas. Unha delas é a dunha viaxe polo Mar e polo Eu. A viaxe polo Mar presenta as sensacións da vida mariña (monotonía, soidade...), levando á reflexión do poeta e á introspección (viaxe polo Eu). Para esta interpretación, é preciso aplicar un sistema de símbolos (p. ex., Barco = Eu poético, proa-foula = aventura, futuro, popa-ronsel = pasado, etc.).

Pimentel

Algúns inclúen a Luís Pimentel na poesía de vangarda, representando unha vangarda singular.

Características da Vangarda Singular

A súa obra mostra unha influencia do surrealismo, matizada por un lirismo intimista.

Biografía

Interesa a súa estadía en Madrid, onde participou na publicación da revista Ronsel.

Obras

As súas obras, publicadas na posguerra, inclúen Triscos, Sombra do aire na herba e Barco sen luces (publicado en castelán en 1960). Este último libro estivo a piques de ser publicado en galego en 1936, pero a Guerra Civil impediu a súa publicación.