Tempos verbais en galego: usos e exemplos do presente, pasado e futuro

Tempos verbais en galego: usos e exemplos

A continuación preséntanse os usos principais dos tempos verbais en galego con exemplos. Mantéñense todos os contidos e exemplos do texto orixinal, corrixidos ortográfica e gramaticalmente e organizados por sección para facilitar a consulta.

Presente de indicativo

• Acción coincidente co momento da fala: Agora teño fame.
• Validez ilimitada ou intemporal: O día ten vinte e catro horas.
• Regularidade ou acción habitual: Como aquí todos os sábados.
• Orde: Vas agora mesmo e tráesmo.
• Valor prospectivo (futuro): Mañá véxoo eu.
• Valor retrospectivo (pasado): Hai un mes que non vou ao cine.
• Presente histórico: Rosalía publica Cantares Gallegos en 1863.

Copretérito

• Imperfectivo (sinala a coincidencia no pasado): Estudaba mentres facía a comida.
• Regularidade ou acción habitual: Antes pasaba por aquí habitualmente.
• Valor prospectivo: Quedamos en que mañá faríamos o traballo.
• Modal de cortesía: Quería pedirlle un favor.
• Irreal: Chamaríao para saber se mañá viña connosco.
• Narrativo: Había unha vez...

Pretérito de indicativo

• Acción desenvolvida no pasado (perfectivo): Foi á cidade cando o chamaron.
• Acción anterior a un futuro: Ás nove xa rematei o traballo.

Antepretérito

• Acción anterior a un referente pasado: Crin que non o fixeras.
• Exemplo: Cando pasou pola porta, xa saíran para a praia.
• Modal de cortesía: Quixera comentarlle unha cousa.
• Valor desiderativo: Quen me dera!
• Acción que cumpriría ter feito: Fixéralo antes...

Futuro de indicativo

• Acción posterior ao enunciado (prospectivo): Sairemos despois.
• Modal de cortesía: Quererá pasarme o azucre?
• Probabilidade: Xa serán as dez, non?
• Imperativo (valor): Comerás todo sen chiar.

Pospretérito

• Acción futura hipotética situada no pasado: Sería terrible que pasase algo así.
• Probabilidade ou aproximación: Tería dez anos cando pasou iso.
• Modal de cortesía: Podería darme auga?

Presente de subxuntivo

• Acción irreal simultánea ou posterior á fala: Non me preocupa que el o saiba.
• Desiderativo: Mala chispa te coma.
• Orde: Que suba agora mesmo.
• Dúbida: Non sei se estude hoxe.

Pretérito de subxuntivo

• Acción irreal simultánea ou posterior a outra: Díxomo para que llo fixese.

Outros modos e formas non persoais

• Imperativo: Orde (negativa en infinitivo).
• Infinitivo: Acción verbal.
• Xerundio: Acción en desenvolvemento simultánea ao seu referente.
• Participio: Acción rematada.

Recoméndase o seu emprego (infinitivo conxugado e usos destacados)

Recoméndase o uso do infinitivo conxugado nas seguintes situacións:

• Cando o suxeito do infinitivo é distinto ao do verbo principal. Exemplo: Ao subiren ao escenario, comezamos a berrar coma tolos.
• Cando (aínda tendo o mesmo suxeito) o infinitivo vai antes do verbo principal e está precedido de preposición. Exemplo: Ao saíres, arrima as contras e pecha a porta.
• Cando o infinitivo se atopa moi afastado do verbo principal e interesa destacar o seu suxeito. Exemplo: Comeremos alá polas dúas da tarde no mesón que está no cruce antes de proseguirmos a viaxe.
• Nas construcións reflexivas. Exemplo: Non traballaches todo o día para cansáreste tanto.

Casos nos que non se pode empregar o infinitivo conxugado

• Se o infinitivo ten valor impersoal. Exemplo: Era de esperar este resultado.
• Cando forma parte dunha perífrase verbal. Exemplo: Tedes que saber o que custa aforrar.
• Cando o infinitivo ten o mesmo suxeito que o verbo do que depende e se atopa inmediatamente despois del ou separado só pola preposición do réxime verbal. Exemplo: Esquecéronse de cumprir o prometido.
• Cando o infinitivo depende dun verbo modal (querer, poder, deber) ou de percepción/acción de sentido (ver, escoitar, oír, sentir...). Exemplo: Podes avisar ao seu pai.

Fin do contido corrixido e organizado. Mantivéronse todos os exemplos e explicacións orixinais, mellorando puntuación, maiúsculas/minúsculas e pequenos axustes ortográficos para garantir unha lectura correcta e coherente.