Sozializazioa: Lehen eta Bigarren Mailako Prozesuak

Zer da sozializazioa?

Sozializazioa gizakia dagokion gizarteko kide aktibo eta eskubide osoko bihurtzen duen prozesua da. Prozesu honen bidez, gizakiak bere talde eta gizartearen ohiturak, arauak eta kultura-balioak bereganatzen ditu, eta izaki sozial bakar eta berezi bihurtzen da. Bizitza osoan irauten duen prozesua da.

Lehen mailako sozializazioa

Etapa honetan agente nagusia familia da. Gutxi gorabehera 0 eta 3 urte bitartean ematen da, eskolan hasi arte. Familiaren funtzio nagusiak honako hauek dira:

• Babesa eta segurtasuna eskaintzea.
• Laguntza emozionala ematea.
• Umearen hasierako ekintzak gidatzea etorkizunean arrakasta izateko.
• Gizartearen arauak eta balioak irakastea.
• Eredu gisa jokatzea.
• Garapen egokirako ekintzak sustatzea.
• Autonomia garatzeko aukera ematea.

Eskolak etapa honetan eragin txikiagoa dauka haurrarengan; hala ere, haur batzuk 2-3 urte bete aurretik joaten dira haurreskolara. Beraz, eskola ere aipa dezakegu sozializazio-agente gisa lehen mailako sozializazioan, baina eragin txikiagoarekin.

Eskolan eta familian ezartzen diren harremanak desberdinak dira. Eskolan, harremanak ez dira familiakoak bezain estuak. Haurrek inguruko pertsonen (gurasoak, aiton-amonak...) rolak, jarrerak eta ekintzak ulertzen eta onartzen ikasten dute, eta mundu horrekin identifikatzen hasten dira. Rolak eta arauak poliki-poliki barneratzen dituzte orokortze-prozesuaren bidez.

Prozesu hau ez da soilik kognitiboa; alderdi emozionalak ere garrantzi handia du. Familian sortzen diren maitasunezko harremanak funtsezkoak dira. Etapa hau haurrak "bestearen" kontzeptua barneratzen duenean amaitzen da.

Bigarren mailako sozializazioa

Lehenengo sozializazioaren jarraipena da. Etapa honetan mundu instituzionalak barneratzen dira. Eskola eta lagun-taldea dira eragile nagusiak, baina erakunde politikoek eta erlijio-erakundeek ere badute eragina.

Lehenengo etapan haurrak ez du zalantzan jartzen familiarengandik jasotzen duena; etapa honetan, ordea, zer gizarte-esparrutan sartu nahi duen erabaki dezake, harremanak norekin izan aukeratu dezake eta esparru zein pertsona-talde horien arauak bereganatuko ditu. Arlo afektiboak etapa honetan ez du hainbesteko garrantzirik.

Gizarte-rolak eta heldutasuna

Gizarte-rolak erraz aldatzeko modukoak dira, ez baitaude pertsona jakinei lotuta. Teknika pedagogiko berezi eta konplexuen bidez indartu behar da barneratutakoa. Heldutasunerako prozesu horretan hazkuntza-krisiak sortzen dira, gurasoen mundua ez delako mundu bakarra; beste ikuspegi batzuk ere badaude, eta horrek arazoak sortzen dizkio haurrari. Bigarren mailako sozializazioak ez du iragana suntsitzen; iragana oinarri hartuta eraikitzen jarraitzen du.