Soldadura elektrikoa: metodoak, elektrodoak eta baliabideak

Galderak eta erantzunak (11–39)

11. Nola azalduko zenuke forjaketa bidezko soldadura?

Piezen lotura lortzeko, piezak sutegi batean berotzen dira plastikotasun ona lortu arte. Gero, bi piezak elkartzen dira eta kolpeak ematen zaizkie edo presioa aplikatzen zaie; horrela lortzen da lotura.

12. Gas bidezko soldaduran zein gas erabiltzen da, oro har?

Oro har, azetilenoa erabiltzen da oxigenoarekin konbinatuta. Hala ere, propanoa, metanoa eta bestelako erregaien konbinazioak ere erabil daitezke.

13. Nola azalduko zenuke erresistentziazko soldadura?

Soldadura mota horretan, intentsitate handiko korronte elektrikoa pasatzen da bi gorputzen artean. Metal horien ukitze-eremuetan beroa sortzen da Joule efektuaren ondorioz. Tenperatura hori presioarekin konbinatuz gero, bi gorputzen lotura lortzen da.

14. Zein metalekin egin daiteke erresistentziazko soldadura?

Sistema hori ia metal guztietan aplika daiteke, ezta eztainuan, berunean eta zinkean erabil daitekeen kasuetan.

15. Zeintzuk dira erresistentziazko soldadura motak?

Soldadura motan, honako hauek bereizten dira:

• Puntu-soldadura
• Irtengune- edo ertzekako soldadura
• Gurpil bidezko (eraztun/seam) soldadura
• Tope-soldadura (butt)

16. Nola azalduko zenuke indukzio bidezko soldadura?

Bobina baten bidez, korronte induzituak sortzen dira lotu beharreko metaletan. Metalek erresistentzia egiten dute lotu beharreko eremuetan, eta horren ondorioz beroa sortzen da. Bero horren eta presioaren eraginez, soldadura sortzen da.

17. Indukzio bidezko soldaduran zein maiztasuneko korronteak erabiltzen dira?

Soldadura mota horretan maiztasun altuko korronteak erabiltzen dira; oro har, 400 Hz inguruko maiztasunak ohikoak dira.

18. Zein da gehien erabiltzen den soldadura metodoa?

Arku elektriko bidezko soldadura

19. Nola azalduko zenuke arku bidezko soldadura?

Beroa elektrodo baten eta lotu beharreko piezen artean sortzen den arku elektrikoaren bidez lortzen da. Oro har, elektrodoak suntsigarriak izaten dira eta ekarpen-metal gisa jarduten dute. Nolanahi ere, zenbait prozeduratan elektrodo ez-suntsigarriak erabiltzen dira, eta haien eginkizun bakarra arkua sortzea da. Arku horrek 5.500 ºC-tik gorako tenperaturak lor ditzake.

20. Zein da elektrodoaren estalduraren funtzioa?

Elektrodo suntsigarriek estaldura bat izaten dute oxidazioa saihesteko. Horrez gain, estaldurak arkuaren egonkortasuna errazten du eta arkua ionizatzen laguntzen du, errazagoa izan dadin haren mantentzea.

21. Nola saihesten da arku elektrikoaren soldaduraren oxidazioa? Aipatu adibide bat.

Oxidazioa saihesteko aukera bat da gas babesleak erabiltzea. Prozedura horietan beroa sortzen duen elektrodoa eta soldadura-eremua etengabe babestuta egoten dira gas inerte baten (adibidez, argon) atmosferapean.

22. Nola esaten zaio ingelesez arku elektrikoko bidezko soldadurari?

SMAW deitzen zaio (Shielded Metal-Arc Welding).

23. Soldadura elektrikoan zein da funtsezko energia-iturria?

Elektrizitatea da soldadurako funtsezko energia-iturria; bero-iturria ematen du materialak urtu eta fusiozaintzeko.

24. Zein bi korronte mota ematen dira soldadura elektrikoan?

Korronte zuzeneko (DC) eta korronte alternoko (AC) multzoak erabiltzen dira.

25. Zein siglen bitartez laburtzen dira korronte zuzena eta alternoa?

Korronte zuzena: DC (Direct Current). Korronte alternoa: AC (Alternating Current).

26. Zenbat osagaik osatzen dituzte soldadura multzoak? Zeintzuk dira?

Soldadura-multzo tipiko batean oinarrizko hiru osagai aurkitzen dira:

• Transformadorea
• Matxarda (elektrodoaren euskarria)
• Masa (masa-klipa edo earth clamp)

27. Soldadura elektrikoan nola definituko zenuke transformadorea?

Transformadorea soldadura-multzoaren bihotza da: korronte elektrikoa hartzen du elektrizitate-saretik, egoki eraldatzen du eta, ondoren, matxardari eta masari bidaltzen die beharrezko tentsio eta korrontea.

28. Zein neurritara egokitzen dituzte soldadura-multzoek transformadoreen korronteak?

Neurriak normalean honela definitzen dira:

• Zirkuitu irekian: 55 V-tik 80 V-ra (soldadura ez dagoenean, irekian)
• Zirkuitu itxian: 20 V-tik 35 V-ra (soldadura prozesuan)

29. Soldadura multzoetan korronte zuzeneko transformadoreetan zeintzuk dira bi konexio motak?

Bi konfigurazio ohikoak dira:

• Korrontea transformadoretik matxardarantz irteten da, matxardak zeharkatu eta masaren kabletik itzultzen da.
• Beste konfigurazioan, lerroak edo konektoreak aldatuz, korrontea masoaren bidez itzuli eta transformadorera matxardan barrutik bueltatzen da.

30. Zein berezitasun dauka korronte alternoan elikatuta doan transformadorea soldadura elektrikoan?

Korronte alternoa hornitzen duen transformadoreak ez du elektrodoen polaritate finkorik ahalbidetzen; korrontearen norabidea ziklo bakoitzean aldatzen da. Hori dela eta, ziklo erdi bati polaritate zuzeneko zikloa esaten zaio eta beste erdiari alderantzizko polaritatekoa.

31. Nola dakigu soldatzeko multzoa korronte zuzenekoa den ala alternokoa?

Multzoan konexioak aldagarriak badira eta (+) eta (-) markak ageri badira, korronte zuzeneko multzoa izango da. Aldiz, kableak finkoak badira edo multzoak adierazten badu non jarri masa eta matxarda, korronte alternoko multzoa izango da.

32. Soldadura multzoetan zer da matxarda?

Matxarda edo elektrodo-etxe deritzona elektrodoari eusteko eta hari korronte elektrikoa helarazteko tresna da. Soldatzaileak matxardarengatik eusten dio elektrodoari mugitzeko erraz. Material isolatzailez egin ohi da kontaktu elektriko eta termikoak eragozteko.

33. Soldadura multzoetan nola definituko zenuke masa zer den?

Masa (masa-klipa) zirkuitua ixteko eta arku elektrikoa egonkortzeko erabiltzen da. Masa ongi kokatzea oso garrantzitsua da, arkuaren «pultz magnetikoa» saihestu eta arkua kontrolatzeko zailtasunak ekiditeko. Normalean piezan edo haren ondoan jartzen da eta euskarri sendoa behar du.

34. Zein da soldadura elektrikoaren printzipioa?

Elektrodo estalizko soldadura prozesua oinarrizko metalaren eta ekarpen-metalaren (edo elektrodoaren arimaren) arteko fusioan datza. Fusio hori elektrodoaren muturraren eta oinarrizko metalaren artean sortzen den arku elektrikoaren beroari esker lortzen da.

35. Zeintzuk dira elektrodo bat osatzen dituzten zatiak?

Elektrodoa estalduraz eta arimaz osatuta dago.

36. Zeintzuk dira elektrodoaren estalduraren 3 eginkizun nagusiak?

• Arkuaren egonkortzea: estaldura urtu egiten da soldadura-prozesuan eta atmosfera ionizatua sortzen du, arkuaren egonkortasuna laguntzeko.
• Arkuaren kontzentrazioa: sarpena kontrolatzen laguntzen du, energia arkuan kontzentratzen lagunduz.
• Materialaren propietateak erregulatzea: estaldura ekarpen-metalarekin nahasten da eta aleazio-elementuak gehitzen ditu, soldaduraren propietate kimikoak kontrolatzeko.

37. Zer da elektrodoaren arima?

Elektrodoaren barruko atalari arima deitzen zaio. Material hori ekarpen-metala da, eta kordonrean jalkitzen da apurka-apurka soldadura egiten denean.

38. Zein bi parametrok definituko dute elektrodo bat?

Elektrodoaren bi parametro nagusiak honako hauek dira: luzera eta arimaren diametroa (arimak sortzen duen hagaxkaren diametroa).

39. Zeintzuk dira elektrodoetan ohikoen diren diametroak?

Elektrodoetan ohikoen diren diametroak hauek dira: 1,6 mm; 2 mm; 2,5 mm; 3 mm; 3,25 mm; 4 mm; 5 mm eta 6 mm.