Sociedad como sistema: estructura social, cambio y mobilidad social

Ciencias sociales5,55 KB

A sociedade como sistema

A sociedade pódese entender como un sistema: un conxunto caracterizado por estar formado por elementos diferenciables, por relacións mutuas e por posuír propiedades específicas.

Sistema social

Un sistema social está formado por elementos, os individuos particulares, e polas relacións que manteñen entre si.

Estrutura social

A estrutura social é a interrelación de individuos, estable e composta por individuos, relacións, normas, costumes e institucións.

Grupo social

Un grupo social é un conxunto de individuos unidos por relacións que poden ser conscientes ou non.

  • Comunidade: relación afectiva fundamental.
  • Asociación: relacións funcionais e interesadas.

Posición social e rol

  • Posición social: situación xeral que mantén o individuo no conxunto da trama social.
  • Rol: condutas e deberes propios dunha posición.
  • Status: os demais deben comportarse con nós en función da nosa posición.

Normas e institucións sociais

Normas sociais

Unha norma é unha pauta que regula a conduta. Poden ser:

  • Explícitas: legais ou leis (dereito positivo).
  • Implícitas: usos sociais ou de trato social.

As normas favorecen a convivencia e a estabilidade.

Institución

Unha institución é un sistema de normas que constitúe unha obxectivación das pautas que regulan determinados comportamentos. É estable e independente dos individuos.

Cohesión social

A cohesión social é o equilibrio no que os membros respectan a estrutura social. Pode darse por:

  • Medidas coercitivas: imposición forte da orde.
  • Consenso: adhesión íntima e libremente convencida da eficacia das normas.

Mobilidade social

A mobilidade social é a transformación de cambios importantes na estrutura e o grao en que é posible cambiar de posición social.

  • Sociedade pechada: rixidez de costumes, autosuficiente, sen cambios, con conservación colectivista.
  • Sociedade aberta: normas flexibles que aseguran a estabilidade e promoven a liberdade individual.

Cambio social

O cambio é a transformación da estrutura social. En ocasións é sinónimo de crise pola inestabilidade que xera.

Tipos de cambio

  • De equilibrio: non supoñen alteración substancial.
  • De estrutura: cambios profundos que alteran a orde establecida. Poden ser lentos e progresivos ou rápidos e radicais.

Factores do cambio

Os principais factores son demográficos, económicos, culturais e ideolóxicos.

Evolución histórica das sociedades

Sociedades cazadoras e recolectoras

Caracterizadas pola economía predadora e o nomadismo, que obriga a desprazarse en busca de comida. A cohesión social se basea en vínculos cooperativos e na división do traballo. Na primitiva o núcleo básico é o sistema familiar, baseado nas relacións de parentesco.

Sociedades agrarias

Coa economía produtora aparece o sedentarismo e unha organización igualitaria.

Sociedades antigas

Aparecen as primeiras cidades, unha maior especialización e a xerarquización social, con autoridade política, exército e unha nova clase dominante.

Sociedades medievais

Caracterízanse pola fragmentación dos imperios e o sistema feudal, cunha vida rural. A xerarquización e a estratificación social son a consecuencia da vasalaxe.

Sociedade capitalista

A burguesía convértese nunha clase social con potencia para incrementar a produtividade e o comercio, o que culmina coa revolución industrial. O capitalismo implica un maior liberalismo e individualismo, unha maior mobilidade social e o modelo familiar nuclear.

Sociedade contemporánea

  • Mobilidade social elevada.
  • O modelo familiar nuclear tende a disgregarse.
  • Envellecemento da poboación.
  • Estado social do benestar.
  • Industrialización e tecnoloxización.
  • Expansión das comunicacións.
  • A ONU promove a paz, garante o dereito internacional, impulsa o desenvolvemento social e defende os dereitos humanos.

Descargar

PDF Word HTML