Sindikatu Askatasuna: Autonomia, Kudeaketa eta Federazioa Lege-Ikuspegitik

Sindikatu Askatasuna: Autonomia, Kudeaketa eta Federazioa

Askatasun sindikala Estatuak sindikatuaren autonomia edo independentzia onartzea da, eta bermatu egin behar da ez bakarrik Estatuaren aurrean, baita hirugarrenen aurrean ere, batez ere enpresarien aurrean.

1. Erregelamendua eta estatutuak

Sindikatuek beren estatutuak eta erregelamenduak egiteko eskubidea dute. Estatutuak sindikatuaren antolaketa eta funtzionamenduaren ildo orokorrak ezartzen ditu, eta erregelamenduak xehetasunak zehazten ditu. Estatutuak aldatzeko prozedura zurrunagoa da, erregelamenduarena baino.

Erregelamendua estatutuan aurreikusitakoaren zehaztapena bada, ezin du estatutuan xedatutakoa desbideratu.

2. Ordezkaritza askatasuna

Afiliatuek beren ordezkariak askatasunez hautatzeko eskubidea dute sindikatu bakoitzaren barruan.

3. Kudeaketa askatasuna

Sindikatuek honako eskubideak dituzte:

• Barne administrazioa eta jarduerak antolatzea.
• Ekintza programa formulatzea.
• Enpresan edo kanpoan jarduera sindikala garatzea, honako hauek barne: negoziazio kolektiboa, greba, gatazka indibidual eta kolektiboak planteatzea eta enpresa batzordeetarako eta langile ordezkarietarako hautagaitzak aurkeztea.

Kudeaketa askatasunaren bi alderdi nagusi:

• Enpresaburuen injerentziak: Estatuarekiko, enpresaburuekiko eta haien erakundeekiko independentzia.
• Administrazioaren injerentziak: independentzia ekonomikoa izan arren, sindikatuek diru laguntzak edo dirulaguntzak jaso ditzakete beren indarra sendotzeko.
• Estatuaren injerentzia: Estatuak ez du sindikatuen kudeaketan esku hartzen, eta sindikatu nagusiena izendapena onartzen da.

4. Jarduera askatasuna kanpoan

Sindikatuek beren helburua betetzeko mekanismoak izan behar dituzte. Bi dira funtsezkoenak: negoziazio kolektiboa eta greba.

• Negoziazio kolektiboaren eskubidea: hitzarmen kolektibo estatutarioak negoziatzeko eskubidea. Hitzarmen estrautarioak negoziatzeko eskubidea ere badute, eraginkortasun pertsonal mugatukoak. Negoziazio kolektiboa askatasun sindikalaren funtsezko edukinaren parte da.
• Greba deitzeko eskubidea: askatasun sindikalaren funtsezko edukinaren parte da.
• Gatazka kolektiboak planteatzeko eskubidea: gatazka kolektiboak modu pazifikoan planteatu eta konpontzeko prozedurak erabiltzeko eskubidea.
• Gatazka indibidualak planteatzeko eskubidea: gatazka indibidualak planteatzeko eskubidea.
• Hautagaitzak aurkezteko eskubidea: enpresa batzordeetarako, langile ordezkarietarako eta administrazio publikoko dagokion organoetarako hautagaitzak aurkezteko eskubidea, askatasun sindikalaren eduki gehigarrian txertatuta.

5. Federazioa eta konfederazioa

Oinarria eta edukia: erakunde sindikalek federatzeko, konfederatzeko eta nazioarteko erakundeak sortzeko eskubidea dute, baita haietan afiliatzeko eta haietatik irteteko eskubidea ere. Askatasun honen oinarria langileen elkartasuna da, enpresa batera mugatzen ez dena, emaitza positiboagoak lortzeko.

Federazio eta konfederazio hauek ez dute administrazio bidez desegiteko edo etetzeko arriskurik. Estatu mailako federazioak eta konfederazioak sortzeko prozedura sindikatuak sortzeko bera da. Sindikatuek askatasunez afilia daitezke federazio eta konfederazioetara, estatutuak betez. Betebehar hori sindikatuaren estatutuak aldatzea eska dezake.

6. Nazioarteko erakundeetan sartzea

Nazioarteko erakundeetara afiliatzea: onarpen baldintzak nazioarteko erakundearen estatutuetan finkatuta daude. Erakunde nazional eskatzailea onartzen denean, bere estatutuak aldatu beharko ditu, hala badagokio.

Barne legediak arazo gehigarri bat sor dezake: nazioarteko erakundeak sindikatu nazionalen gainean duen eragina edo menpekotasuna beldurtuta, sindikatuen afiliazio aukerak oztopatzen badira, edo gobernuek injerentzia gisa hartzen badute, barne gaietan.