Significado e Dimensións da Cultura: Conceptos Clave

1. Significado e dimensións da cultura

A cultura é un termo que, ao longo da nosa historia, tivo moitos significados interrelacionados.

A definición clásica de cultura

A definición clásica de cultura na Igrexa católica atópase no Concilio Vaticano:

«Coa palabra cultura indícase, en sentido xeral, todo aquilo co que o home afina e desenvolve as súas innumerables calidades espirituais e corporais; fai máis humana a vida social, tanto na familia como en toda a sociedade civil, mediante o progreso dos costumes e institucións; finalmente, a través do tempo expresa, comunica e conserva nas súas obras grandes experiencias espirituais e aspiracións para que sirvan de proveito a moitos, e ata a todo o xénero humano.»

Na definición destacan dous aspectos: o poñer ao individuo no centro, sendo a cultura un produto do home e ao servizo do home; e o conxugar a formación de cada persoa a través da cultura coa contribución específica dunha comunidade ao progreso da humanidade. Este concepto de cultura é a base para explicar o proceso da inculturación ou inserción da Igrexa católica nunha cultura e expresión do cristianismo nunha nova modalidade e culturalidade.

A cultura forma todo o que implica transformación e seguir un modelo de vida.

Elementos da cultura

Os elementos da cultura divídense en:

• Materiais: Son todos os obxectos, no seu estado natural ou transformados polo traballo humano, que un grupo estea en condicións de aproveitar nun momento dado do seu devir histórico: terra, materias primas, fontes de enerxía, ferramentas, utensilios, produtos naturais e manufacturados, etcétera.
• De organización: Son as formas de relación social sistematizadas a través das cales se fai posible a participación dos membros do grupo. A magnitude e outras características demográficas da poboación son datos importantes que deben tomarse en conta.
• De coñecemento: Son as experiencias asimiladas e sistematizadas que se elaboran; é dicir, os coñecementos, as ideas e as crenzas que se acumulan e transmiten de xeración a xeración.
• De conduta: Son os comportamentos ou as pautas de conduta comúns a un grupo humano.
• Simbólicos: Son os diferentes códigos que permiten a comunicación. O código fundamental é a linguaxe, pero hai outros sistemas significativos que deben ser compartidos.
• Emotivos (subxectivos): Son as representacións colectivas, as crenzas e os valores integrados que motivan a participación e a aceptación das accións.

Trazos e complexos culturais

Dentro de toda cultura hai dous elementos a ter en conta:

• Trazos culturais: Porción máis pequena e significativa da cultura, que dá o perfil dunha sociedade. Todos os trazos transmítense sempre ao interior do grupo e cobran forza para, daquela, ser exteriorizados.
• Complexos culturais: Conteñen en si os trazos culturais na sociedade.