O Romanticismo e a Literatura Romántica: Orixes e Tipos

Magisterio4,24 KB

Orixes e evolución do Romanticismo

Totalmente opuesto ao neoclasicismo, o romanticismo orixinouse a finais do século XVIII en Alemaña e Inglaterra. Difundiuse por toda Europa e, cando chegou á península ibérica ben entrado o século XIX, este movemento atopábase xa en regresión.

Vinculado aos movementos revolucionarios liberais e nacionalistas do cambio do século XVIII, evolucionou cara a posturas máis conservadoras. Se o neoclasicismo, de acordo co espírito ilustrado, se caracterizou polo escepticismo racionalista, a confianza no progreso social, o academicismo literario (fidelidade á reglamentación poética e retórica), o afán científico investigador e a vontade didáctica e moralitzadora, o romanticismo propugnou todo o contrario. Foi divulgado polos xornais El Europeo e El Vapor.

Caracterización da literatura romántica

As principais trazas da literatura romántica son:

  • Insatisfacción co mundo real.
  • Nostálxia do pasado: persoal (infancia) e histórica (medieval).
  • Espiritualismo e relixiosidade.
  • Suxetivismo (exaltación do eu).
  • imaxinación e fantasía.
  • harmonía espiritual coa natureza.

Tipos de romanticismo

A partir da súa expansión por Europa e o continente americano, o romanticismo adaptouse ás particularidades de cada país. Como que preconizaba a liberdade auténtica, amosouse de maneira diferente en cada país dependendo das características económicas, da aparición de cada autor e da ideoloxía dominante: monarquía absoluta ou parlamentaria, republicanismo, etc. En definitiva, a situación cambiante da época fixo posible diferentes tipos de literatura romántica, mesmo dentro de cada país. Distínguense 2 tipos:

1. Os románticos historicistas

Manifestaron a insatisfacción ante o mundo real coa fuxida a outras épocas (recreación da época medieval), máis espirituais e harmónicas coa natureza, abocando na defensa da nosa soberanía nacional. O público era minoritario, culto e elitista. Facían uso dun linguaxe culto con afán de corrección a partir do uso de arcaísmos.

2. Os románticos costumistas

Pola contra, viñeron a utilizar os modelos de vida rurais, os personaxes populares, os oficios típicos anteriores á revolución industrial e os ambientes propios das clases populares e da menestralia. Intentaron converter a linguaxe popular, coas súas incorreccións, en lingua literaria.

O folclorismo e a Imaxinación

O romanticismo favorizou o tipismo, a visión estereotipada e folklorista de cada país, ben porque un autor recreaba o exotismo de países diferentes ao seu, ben porque evocaba con nostálxia as tradicións festivas, relixiosas e folclóricas do propio país en perigo de desaparición ante os cambios vertiginosos que impoñía a revolución industrial.

Doutra banda, a imaxinación e o gusto pola fantasía popular dos románticos propiciaron a actividade de folkloristas e eruditos que reivindicaban a historia antiga e as esencias populares coa elaboración de reculls da nosa cultura tradicional (cancións e contos). Esta tarefa contribuíu a unha exaltación relixiosa que se converteu na base ideolóxica da Renaixença.

Teodor Llorente e a súa obra

Teodor Llorente foi o principal poeta valenciano do século XIX. Vinculouse á Renaixença da man do mallorquino Marià Aguiló. Mantivo relacións literarias e amistosas con autores baleares, cataláns e provenzais. Triunfou nos Xogos Florais de Valencia e Barcelona e asistiu en representación de Valencia ao I Congreso Internacional da Lingua Catalana (1906).

Como xornalista fundou e dirixiu Las Provincias. A súa obra poética foi aplegada en 1885 baixo o título Llibret de versos. Llorente recreou os costumes das clases humildes de maneira idealizada (costumismo), pero tamén conxugou unha poesía historicista cunha linguaxe máis culta e arcaizante.

Os versos máis acadados, con todo, atopámolos en poemas coa descrición idealizada da paisaxe valenciana, parella identificada cos sentimentos máis íntimos do poeta. É o que, en palabras de Joan Fuster, coñecemos como o paisaxismo sentimental.

Descargar

PDF Word HTML