Rol-jokoa: Enpatia eta gatazken kudeaketa dinamika

Rol-jokoa: deskribapena eta xehetasunak

Teknika

Role-playing (rol-jokoa)

Adina

14–16 urte (edozein talde formalera egokitu daiteke)

Pertsona kopurua

15–20 pertsona (klaseko talde bat, adibidez)

Iraupena

45–60 minutu

Helburuak

Helburuak: Enpatia garatzea, gatazken kudeaketarako trebetasunak hobetzea eta komunikazio eraginkorra sustatzea.

Materiala

Gatazka-egoerak deskribatzen dituzten txartelak edo biñetak.

Garapena

1. Prestatzea: Taldea azpitalde txikitan banatzen da. Azpitalde bakoitzari egoera gatazkaritsu bat ematen zaio (adibidez: talde-lan baten banaketa desorekatua).
2. Antzeztea: Ikasleek rol desberdinak hartzen dituzte (erasotzailea, pasiboa, asertiboa) eta egoera antzezten dute.
3. Trukaketa: Rolak aldatu egiten dira kide bakoitzak bestearen azalean jarrita zer sentitzen den bizi dezan (enpatia).

Ebaluazioa

Antzezpenaren ondoren, talde osoan hausnartuko da: Nola sentitu gara? Nola konpondu zitekeen hobeto? Erabilitako komunikazioa egokia izan al da?

Oharrak

Dinamika hau ezin hobea da klasean giro etikoa eta elkarlana (koperazioa) sustatzeko.

Komunikazioaren osagaiak

Emailea: Nork? (Hitz egiten duena).

Hartzailea: Nori? (Entzuten duena).

Mezua: Zer? (Esaten dena).

Kodea: Nola? (Hizkuntza eta keinuak).

Testuingurua: Non eta noiz? (Lekua eta egoera).

8. ARIKETA — Aulki Kooperatiboak

Dinamika

"Aulki Kooperatiboak"

Joko klasikoaren bertsioa da, baina inor kanporatu gabe.

Helburua: Talde osoa (den-denak) geratzen diren aulkien gainean mantentzea lurra ukitu gabe.

Garapena

• Musika martxan dagoen bitartean, denak aulkien inguruan bueltaka dabiltza.
• Musika gelditzean, denak eseri behar dira.
• Hurrengo txandan, aulki bat kentzen da, baina jokalari guztiak geratzen dira.
• Musika berriro gelditzean, taldeak asmatu behar du nola eseri denak aulki gutxiagotan (batzuk besteen gainean, helduta...).

Gakoa: Aulkiak kentzen jarraitzen da taldea ahalik eta aulki gutxienetan mantendu arte. Denek irabazten dute erronka lortzen badute.

2. ARIKETA — Amarauna (La Telaraña)

Dinamika

"Amarauna" (La Telaraña)

- Dinamika hau oso bisuala da eta taldearen arteko loturak irudikatzen ditu.

Materiala

Artilezko biribilki bat (ovillo de lana).

Helburua

Taldekideen izenak ikastea eta taldearen arteko lotura fisikoa sentitzea.

Garapena (Pausoz pauso)

Hasiera: Taldea borobilean jartzen da, zutik.

Akzioa: Lehenengo pertsonak artile-muturra hartu, bere izena esan eta bere buruari buruzko datu bat (zaletasun bat, adibidez) kontatzen du.

Lotura: Artile-biribilkia beste pertsona bati botatzen dio (muturrari helduta geratzen den bitartean).

Prozesua: Bigarren pertsonak gauza bera egiten du: bere izena esan, hariari heldu eta hirugarren bati bota. Horrela jarraitzen dute denek hitz egin arte.

Emaitza: Amaieran, taldearen erdian artilezko "amaraun" edo sare bat geratuko da, denak denekin lotzen dituena.

ZEG eta AAT: zer diren eta zertarako

1. Zer dira eta zertarako?

ZEG (Zereginen Ikaskuntzarako Gelak) edo AAT (Aula de Aprendizaje de Tareas) gela espezifikoak dira, Hezkuntza Premia Bereziak (HPB) dituzten ikasleentzat. Helburua autonomia pertsonala eta lan-mundurako prestakuntza da.

2. Helburuak eta metodologia

Helburuak: Gaitasun sozialak hobetu, eguneroko bizitzako zereginak ikasi (erosketak egin, sukaldatu) eta gizarteratzea.

Metodologia: TEACCH eredua (egitura oso argia eta bisuala).

• Lana urrats txikitan banatzea.
• Errutina oso markatuak.
• Sentsorialki atseginak diren inguruneak.

3. Ikasleen sailkapena eta ezaugarriak

Ikasle hauek HPB (Hezkuntza Premia Bereziak) bezala sailkatzen dira, normalean:

• Adimen-desgaitasuna: Maila desberdinetan.
• AEN (Autismoaren Espektroko Nahastea): Komunikazio eta interakzio zailtasunekin.
• Desgaitasun sentsorialak edo motorrak.

4. Baliabideak

• Bisualak: Piktogramak, panelak eta ordutegi bisualak.
• Teknologikoak: Tablet egokituak eta software espezifikoa.
• Gizakiak: Tutorea, PT (Pedagogia Terapeutikoa) eta hezitzaileak (zaintzaileak).

5. Egunerokoan kontuan hartu beharrekoak (TSEAS gisa)

Haiekin lanean ari zarenean, gogoratu:

• Aurreikuspena: Jakinarazi beti zer gertatuko den (piktogramak erabili), antsietatea ekiditeko.
• Pazientzia eta errefortzu positiboa: Lortutako pauso txiki bakoitza ospatu.
• Komunikazioa: Erabili esaldi laburrak eta zuzenak. Begiratu begietara.
• Segurtasuna: Arreta handia izan bat-bateko erreakzioekin edo desorientazioarekin.

Oinarrizko rolak eta heldulekuak

• Familia: Ez-formala, lehen mailakoa eta pertenentzia.
• Eskubaloi taldea: Formala, bigarren mailakoa eta erreferentzia.
• Open Arms: Formala, bigarren mailakoa eta erreferentzia.

Ludoteka: kontzeptua eta antolaketa

1. Zer da ludoteka?

Haur eta gazteei zuzendutako aisialdi hezitzaileko espazioa da. Bere helburu nagusia jolasaren bidez garapen integrala, sozializazioa eta sormena bultzatzea da.

1. Zein motatako ludotekak daude?

- Hezkuntza-ludoteka (ikasteko)

- Aisialdi-ludoteka (jolasteko)

2. Nola antolatzen dira ludotekak?

• Jolas sinbolikoa: Sukaldetxoak, mozorrotzeko eremua.
• Jolas kognitiboa: Puzzleak, mahai-jokoak.
• Jolas motorra: Psikomotrizitatea lantzeko gunea.
• Sormen gunea: Eskulanak eta pintura.

3. Nola lotu daiteke ludoteka zikloko edukiekin?

Talde lana, komunikazioa, sormena, motrizitatea lantzeko.

4. Zeintzuk dira inguruko ludotekak eta zer desberdintasun dituzte?

Udala, elkarteak…

Desberdintasunak: jolas mota, adin tartea, prezioa, sarbidea.

5. Mota nagusiak eta espezializatuak

• Finkoak: Lokal egonkor batean daudenak.
• Ibiltariak (Ludobusak): Herriz herri mugitzen direnak.
• Ospitalekoak: Gaixo dauden haurrentzat.
• Ludoteka espezializatuak: Aniztasun funtzionala duten haurrentzat egokitutakoak (jostailu egokituak, irisgarritasuna).

4. TSEAS edukiekin integrazioa

TSEAS teknikari gisa, ludoteka batean honela integratzen ditugu gure edukiak:

• Dinamizazioa: Jolas inklusiboak diseinatu.
• Segurtasuna: Jolas-eremuen arriskuak prebenitu.
• Balioak: Talde-lana eta elkarbizitza sustatu jolasaren bidez.

5. Hurbileko ludotekak (Bilbo, Getxo, Barakaldo)

Bilbo: Udal-ludotekak auzo askotan (Deustu, Otxarkoaga, Zorrotza).

Getxo: Algortako eta Areetako ludotekak.

Barakaldo: Gurutzetako ludoteka eta hirigunekoak.

Oharrak amaitzeko

Testuan agertzen diren dinamika eta jarraibide guztiak praktikan jartzeko modukoak dira, betiere ingurune seguru eta inklusibo batean aplikatuta. Formatu egokian antolatuta, jarduerak enpatia, komunikazio eta lankidetza trebetasunak indartzen laguntzen dute.