A Renovación da Poesía Galega: As Irmandades da Fala e os seus Autores

A Poesía das Irmandades da Fala

A literatura galega de comezos do século XX é de carácter tradicional, cunha forte presenza de elementos costumistas e ruralistas. A renovación chegará na época das Irmandades da Fala e do Grupo Nós.

Os escritores máis representativos deste período son Antonio Noriega Varela e Ramón Cabanillas.

• Son autores nos que se percibe a tradición do século XIX e tamén anuncian a renovación do século XX.
• Ambos militaron no Agrarismo, movemento que ten lugar no primeiro terzo do século XX e que tiña como obxectivo principal a redención dos foros.

Antonio Noriega Varela

Biografía

• Naceu en Mondoñedo.
• Realizou estudos no seminario.
• Tivo unha breve simpatía co Agrarismo. O seu desterro á Raia Seca e Trasalba permitiulle coñecer o saudosismo portugués e alcanzar a súa maduración poética.

Obra

Coñecido como o "poeta da montaña".

Era moi perfeccionista. Só escribiu un único libro: Do ermo.

Características da obra

Primeira etapa

Tema: Expresa a dureza da vida campesiña e representa as súas festas.

Forma: Reproduce o falar propio dos labregos.

Segunda etapa

Tema: Presenta unha paisaxe onde o poeta está só coa natureza. Amosa tenrura cara aos aspectos máis humildes da natureza (franciscanismo).

Forma: Utiliza os sonetos. Presenza de cultismos.

Significación

Inicia a corrente neovirxilianista ("paisaxismo humanístico") que continuarán autores como Aquilino Iglesia Alvariño e Xosé María Díaz Castro.

As Irmandades da Fala

• Xorden en 1916.
• Desenvolven a cultura galega coa creación de editoriais, revistas, etc.
• Os escritores que militan nelas mostran un forte compromiso coa lingua, cos presupostos nacionalistas e coa renovación das liñas literarias.
• Introducen a idea dunha literatura moderna, pero tamén fiel aos sinais de identidade galegos e á tradición decimonónica.
• Ramón Cabanillas é o seu autor máis representativo.

Ramón Cabanillas

Biografía

• Realizou estudos no seminario.
• Emigración: Durante a súa etapa na emigración, publicou as súas primeiras obras.
• Regreso: Ao seu regreso, milita nas Irmandades da Fala, converténdose no voceiro poético desta agrupación.

Obra

A súa obra caracterízase pola súa extensión e variedade de rexistros.

Poesía lírica

• Poesía social e combativa: Con influencia de Curros Enríquez e eco do ideario agrarista.
• Poesía intimista: Seguindo a liña de Rosalía de Castro.
• Recreación do celtismo ossiánico.
• Costumismo tinguido de modernismo.

Poesía narrativa

A súa obra cume neste xénero é Na noite estrelecida.

Nela, recolle, actualiza e dá proxección ideolóxica á Materia de Bretaña.

Tema de Na noite estrelecida

Combina elementos tradicionais con elementos novos:

• Elementos tradicionais: mitos célticos, idealismo cabaleiresco, misticismo e tradición cristiá.
• Elementos novos: alegorización da Materia de Bretaña, a "saudade" como sentimento étnico e o modernismo.

Forma

• Predominio do descritivo sobre o narrativo.
• Emprego dunha lingua culta.
• Presenza de elementos modernistas:
  • Abundancia de adxectivos (cromáticos, sensoriais...).
  • Métrica variada, con uso do verso alexandrino, o octosílabo e a combinación de heptasílabo con alexandrino.

Significación

Cabanillas representa a síntese perfecta entre a tradición literaria do século XIX e as influencias renovadoras (como o Modernismo), poñendo esta combinación ao servizo do ideario nacionalista.