René Descartes-en Filosofiaren Oinarriak

Sarrera eta Descartes-en Duda Metodikoa

"El discurs del Mètode" lanaren IV. zatian, René Descartes-ek bere oinarri razionalistatik abiatuta metafisikaren inguruko gaiak jorratzen ditu. Bere duda (metodikoa, unibertsala, teorikoa eta hipotetikoa) hiru mailatan banatzen da:

• Sentituen duda
• Vigilia, ametsa eta esna egotearen arteko bereizketa eza
• Genio gaixoaren hipotesia

Duda honek Descartes bere filosofiako lehen printzipiora eramaten du: «Cogito, ergo sum» (pentsatzen dut, beraz banaiz). Metodo matematikoan oinarrituta (zientzien bakartasunera joz), egileak filosofia ezagutzaren gailurrik gorenetara eraman nahi du.

Hiru Errealitateak eta Substantziaren Kontzeptua

Testu berean, egileak hiru errealitateei dagozkien atributu edo esentziak aurkezten dizkigu:

• Res cogitans: pentsamendua
• Res extensa: materia
• Res infinita: Jainkoa

Descartesek errealitate eremu hauek bereizi eta kalitate desberdinak esleitzen dizkie. Substantziaren kontzeptua funtsezkoa da bere pentsamenduan; hortik aurrera, filosofo arrazionalista guztiek erabiliko dute. Descartesek dio substantzia bat dela «beste ezer behar ez duen zerbait existitzeko».

Descartes-en azken helburua arima (res cogitans) eta gorputza (res extensa) substantzia bereiziak direla baieztatzea da, arimaren askatasuna bermatuz. Hau da, gure pentsalariak arimaren autonomia eta, horren ondorioz, askatasuna salbatu nahi ditu.

Jainkoaren Izatearen Froga eta Argudio Ontologikoa

Jainkoaren existentziaren hirugarren froga argudio ontologikoa da, Jainkoaren ideiatik abiatzen dena, erabateko perfekzioaren jabe den izaki gisa:

• Objektu horri dagokiona argi eta garbi ezagutzen den guztia benetan dagokio.
• Jainkoaren ideian izate absolutu perfektua dago bilduta; bere izaera zehatz-mehatz ikertuz gero, Jainkoa substantzia infinitua da. * Existentzia perfekzio bat bezala hartzen du Descartesek, eta existentzia beharrezkoa eta betierekoa perfekzio handiagoa da.

Existentziak pentsamenduan soilik egoteak baino zerbait perfektuago bihurtzen du. Jainkoaren existentzia triangeluaren hiru angeluen batuketa bere ideian egotearen modu berean ulertzen da. Horrela, aurreiritziek egia hau aitortzea eragozten digutela azpimarratzen du.