Renacemento Italiano: Evolución Artística e Grandes Mestres

O Quattrocento: O Berce do Renacemento en Florencia

Florencia será o gran centro artístico do século XV, onde se fraguan as novidades teóricas e estilísticas do Renacemento. A riqueza da cidade deriva da produción téxtil de lá e seda, e a comercialización destas será fundamental para o desenvolvemento da banca e dun grupo social burgués. Esta burguesía tomará as rendas da cidade desde o século XIV, establecendo un sistema político oligárquico que provocará que a familia dos Médici monopolice o goberno da cidade. Esta Florencia destacará tanto polo esplendor artístico como pola labor de mecenado que afecta a todos os ámbitos culturais.

A Academia Neoplatónica de Ficino terá un gran papel, cuxas teorías serán básicas para a nova estética renacentista. Neste ambiente, inician a arte renacentista unha serie de artistas fundamentais:

• Brunelleschi
• Donatello
• Masaccio

O Cinquecento: A Consolidación do Renacemento en Roma

Florencia perde importancia e é substituída por Roma. Os papas serán os novos mecenas (protectores do artista). Cultívanse os temas cristiáns e mitolóxicos baseados en Grecia e Roma. Os artistas serán arquitectos, escultores e pintores.

En escultura séguense as influencias gregas (ademais descóbrese o Laocoonte que é estudado por Miguel Anxo). En pintura, os grandes mestres seguirán a corrente chamada Manierismo, que inflúe no Barroco do século XVII.

Arquitectura do Cinquecento: Harmonia e Racionalismo

A arquitectura do Cinquecento busca a harmonía e o equilibrio, o racionalismo nas formas arquitectónicas, mentres que a decoración pasa a un segundo plano. Domina a idea de simplicidade e austeridade. As grandes cúpulas seguen vixentes, pero agora úsase a planta central, abandonando a de cruz latina coa cúpula de Brunelleschi, a favor dun edificio abarcable nun só golpe de vista.

A Escultura no Renacemento: Recuperación dos Ideais Clásicos

O desenvolvemento da escultura ten lugar na Florencia do Quattrocento á raíz dos encargos para a Catedral, o Baptisterio e o exterior da igrexa de Orsanmichele. Nas obras feitas para estes lugares aparecen os novos trazos que nos achegan ao Renacemento.

O material preferido será o mármore, valorado polas súas características e pola súa gradación grecorromana, aínda que se utilizan unha gran variedade de materiais:

• Bronce
• Madeira

A escultura recupera os ideais clásicos de proporcións e beleza. Os corpos humanos valorízanse, o que leva a un grande interese polo estudo da anatomía. O interese pola realidade fai que abunden os retratos encargados por aristócratas e burguesía. Tamén se observa a volta á temática mitolóxica e pagá, que pode aparecer asimilada á temática relixiosa cristiá con sentido simbólico ou moralizante.

Escultura do Quattrocento: Donatello, o Mestre da Expresión

Donatello é o escultor máis representativo do Quattrocento italiano, nado en Florencia, onde desenvolveu a maior parte da súa obra. Será a partir de 1432 cando comezará a súa obra de madurez, deixando patente a admiración pola arte clásica e a recuperación da Antigüidade. Na súa obra atopamos elementos medievais mesturados con outros clásicos. Foi un gran estudoso do corpo humano e dos seus cambios co paso do tempo: desde a infancia ata a vellez.

En 1415 recibe o encargo de esculpir a San Xurxo para a igrexa de Orsanmichele, na que personifica ao heroe cristián. Consegue unha figura enérxica e concentrada que anuncia a terribilità de Miguel Anxo. Para os Médici realizou O David do Museo do Bargello. Tamén se interesou pola estatuaria ecuestre, demostrado no Condotiero Gattamelata, obra de bronce encargada polo fillo do condotiero, inspirada en Marco Aurelio; e a obra de Donatello máis vinculada á arte romana.

A Escola Veneciana: A Maxia da Cor

Tiziano: O Culto á Cor na Pintura Veneciana

Desde o século XV, os pintores venecianos senten devoción pola cor. Pódese utilizar como sinónimo da pintura veneciana cores luminosas, de graxa pasta, e que fan xurdir a luz de si mesmas. Varias circunstancias xúntanse para dar esta creación: o país e a historia socioeconómica.

As características formais da Escola Veneciana son:

• O culto á cor
• Utilización de óleo sobre lenzo
• Importancia dos temas secundarios
• Culto ao luxo
• A paisaxe como fondo compositivo